Bu sene de 24 Kasımda “Öğretmenler Gününü” idrâk edeceğiz. Öğrenci öğretmene, öğretmen de öğrenciye karşı nasıl davranması gerektiğini bilmelidir. Öğrenci, öğretmenine haddinden fazla saygılı olmalıdır. Nitekim geçmişte bazı âlimler, kabirlerinin hocalarının kabirlerinden daha derin olmasını istemişlerdir. Çünkü kabirde bile hocamdan daha yüksekte olup da hocama saygısızlık yapmayayım demişlerdir.
İmâm-ı Maverdî hazretleri de buyurdu ki: “Talebe, hocasının gösterdiği yakınlığa güvenerek naz etmemelidir! Çünkü cahilin yanında susmaya mahkûm olan bir âlim, zelîl ve hakir duruma düşmüş olur. Esirler arasındaki bir câriyenin, cömertliği ile meşhur Hatim-i Tai’nin kızı olduğunu öğrenen Peygamber efendimiz, “Bir kavim içinde aziz iken zelîl olana, zengin iken fakir düşene, âlim iken cahiller arasında kalmış olana acıyın” buyurup kızı serbest bıraktırdı. (Edebü’d-dünyâ)
Bu arada Hazret-i Ali’nin, Bana ilimden bir harf öğretenin kölesiyim buyurması, hocaya hürmetin önemini göstermektedir. Bir harften maksat, ilimden bir meseledir. İmâm-ı Şafiî hazretleri, bir çobanı görünce ayağa kalkar. Yanındakiler, “Bu çobana hürmetinizin sebebi nedir?” diye sual edince, Bu zat, bana kitaplarda bulamadığım ilimden bir meseleyi öğrettiği için, yani benim hocam olduğu için hürmet ediyorum buyurdu. Doğru yolu bulmamıza sebep olanlara, bize çok lüzumlu ilimleri öğretenlere, gösterilecek hürmetin önemini idrak etmeye çalışılmalıyız!
Öğrencinin faydalı sorular sorması lazımdır. Nitekim Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki: “İlim bir hazine, sual ise anahtardır. Sorun ki öğrenin! Bir sual sayesinde dört kişi sevap alır. Sual soran, cevap veren, dinleyen ve bunları sevenler.” (Ebû Nuaym) Hazret-i İbrahim’in kestiği koçun etini kimler yedi?, Falanca âlimin anasının adı neydi?, Yunus aleyhisselamı yutan balık, erkek miydi? gibi sualler sormak yersiz ve faydasızdır.
Öğretmenin öğrenciyle ilişkisi şöyle olmalıdır:
1- Öğrenciye kendisini sevdirmeli.
2- Onu tenkit etmemeli, özellikle başkasının yanında hakaret edip mahcup etmemeli.
3- Hak ettiği notu esirgememeli.
Tarihten ders alınmalıdır. Sultan İkinci Mahmud Han, Avrupa'da askerlik ve yeni silahların kullanılmasını öğrenmek için, talebe gönderdi. Askeri Tıbbiye ve Harbiye mekteplerini kurdu. Bu iki müessesenin eğitim ve öğretimini en üst seviyeye çıkarmak için Avrupa'dan hocalar ve mütehassıslar getirdi. Askeri Tıbbiye, Harbiye ve sivil yüksekokulların öğrenci ihtiyacını karşılamak için medrese ve mekteplere ilaveten sıbyan mekteplerinin üstünde Rüşdiyeler (ortaokul), devlet memurlarının yetiştirilmesi için de Mekteb-i Maârif-i Adlî kuruldu.
Ülkenin ihtiyaçlarını karşılamak, çeşitli sahalarda mütehassıs eleman yetiştirmek için Avrupa'da çok sayıda öğrenci tahsil mecburi hale getirildi. Açılan okulların seviyesini yükseltmek için, lüzumlu fen ve teknik bürosu kuruldu.
İşimiz, görevimiz ne olursa olsun, asıl görevimiz, insanlara merhametle yaklaşarak, onların da imanlı olmasına, kurtulmasına çalışmaktır. Bu görevi yaparken doktor, öğretmen veya iş adamı olabiliriz. Ne olursak olalım... Gaye, Allah’ın kullarına her fırsatta İslamiyet’i öğrenmelerine vesile olmak ve onlara bu nimeti elde edecek imkânı sağlamaktır. Bunun da ilk şartı güzel ahlakımızla kendimizi sevdirmektir, çünkü insan sevdiğini dinler, sevmediğini dinlemez. Allah'u Teâlâ güzel maksatlar hâsıl eylesin.