"Men dakka dukka", kelime anlamıyla "Kapıyı çalanın kapısı çalınır" şeklinde açıklanır. Buradaki "kapı çalmak" ifadesi, kişinin hayatı boyunca yaptığı davranışları simgeler.
İnsanlara karşı yardımsever ve iyi davranan kişilerin karşılığında iyilik görmesi, başkalarına kötülük yapanların ise yaptıklarının karşılığını er ya da geç alması bu sözle anlatılır.
Arapçada "dakk" kapı çalmak anlamına gelirken, "dakka" kapıyı çalan kişi; "dukka" ise kapısı çalınan veya bir duruma maruz kalan anlamında kullanılır.
Men dakka dukka nasıl kullanılır?
Bir kişinin yaptığı iyilik ya da kötülüğün günün birinde kendisine döneceğini ifade etmek için "Men dakka dukka" sözü kullanılır.
Türkçede bu anlamı karşılayan "Ne ekersen onu biçersin", "Etme bulma dünyası", "Gülme komşuna, gelir başına" ve "Çalma kapını, çalarlar kapını" gibi atasözü ve deyimler de bulunuyor.
Men dakka dukka hikayesi
"Men dakka dukka" sözünün anlatıldığı hikayelerden biri Halife Harun Reşit ile bahçıvanı arasında geçer.
Rivayete göre Halife Harun Reşit'in çok sevdiği bir gül fidanı varmış. Halife, bahçıvanına bu fidana iyi bakmasını ve güzel bir gül açtığında kendisine haber vermesini söylemiş.
Bahçıvan fidanı büyük bir özenle yetiştirmiş. Zamanla tomurcuklanan güllerden biri diğerlerinden daha güzel hale gelmiş. Ancak gül açtığı sırada bir kuş gelip çiçeğin yapraklarını gagalamaya başlamış. Bahçıvan kuşu uzaklaştırmaya çalışsa da gül zarar görmekten kurtulamamış.
Durumu halifeye anlatan bahçıvan, büyük üzüntü içerisinde yaşananları aktarmış. Harun Reşit ise onu suçlamak yerine yalnızca "Men dakka dukka" demiş.
Bir süre sonra bahçıvan, aynı kuşun bahçede bir yılan tarafından öldürüldüğünü görmüş ve durumu halifeye anlatmış. Halife yine aynı cevabı vermiş: "Men dakka dukka."
Aradan zaman geçtikten sonra bahçıvan bahçede yürürken aynı yılanla karşılaşmış. Yılanın kendisini sokmasından korkan bahçıvan, elindeki kürekle yılanı öldürmüş. Bu olayı da halifeye anlatmış ve yine "Men dakka dukka" cevabını almış.
"Eden bulur" mesajı
Hikayenin devamında bahçıvan, istemeden kötü bir davranışta bulunmuş ve Halife Harun Reşit tarafından cezalandırılmış. Cezanın ardından halifenin huzuruna çıkan bahçıvan, kendisine haksızlık yapıldığını düşünmediğini söylemiş.
Ancak halifeye, "Bana bunu reva gördüğünüz için, ettiğinizi bulma sırası size de gelecek" diyerek daha önce kendisine söylenen "Men dakka dukka" sözünü hatırlatmış.
Hikayede verilmek istenen temel mesaj, insanın yaptığı her davranışın bir gün kendisine dönebileceği düşüncesidir. Bu nedenle "Men dakka dukka" sözü, Türkçedeki "Ne ekersen onu biçersin" atasözüyle yakın anlamda kullanılır.
