"Asri" kelimesinin kökeni Arapçadaki "asır" kelimesine dayanıyor.
Zaman anlamına gelen "asr" kelimesine nispet eki getirilmesiyle oluşan "asrî" kelimesi, çağdaş, modern ve yeni anlamlarında kullanılıyor.
Bu nedenle asri mezarlık ifadesi, genel olarak çağdaş anlayışla düzenlenen yeni mezarlıkları tanımlamak için kullanılıyor.
Asri mezarlıklar neden ortaya çıktı?
Cumhuriyet'in ilanından sonra şehirlerin gelişmesi ve birçok alanda gerçekleştirilen değişimlerle birlikte mezarlıkların düzenlenmesi ve mimarisinde de yeni uygulamalar ortaya çıktı.
Şehir merkezlerinde kalan bazı tarihi mezarlıklar kaldırılırken, artan ihtiyaç doğrultusunda yeni mezarlık alanları oluşturuldu. Bu yeni mezarlıklara "asri mezarlık" adı verildi.
Asri mezarlıklarda kabirlerin iç kısmının beton duvarlarla örülmesi, üzerlerinin beton kapaklarla kapatılması ve bazı mezarların birden fazla defin yapılabilecek şekilde düzenlenmesi gibi uygulamalar görüldü. Mezarların dış görünüşlerinde de dönemin modern anlayışını yansıtan farklı mimari unsurlar kullanıldı.
Kimler asri mezarlığa gömülür?
Asri mezarlıkların temel özelliği, defin konusunda belirli bir din veya toplumsal gruba özel olarak ayrılmamalarıdır. Bu nedenle farklı inanç ve toplumsal kesimlerden kişilerin defnedilebildiği mezarlıklar olarak kullanılmıştır.
Bazı asri mezarlıklarda kimsesiz kişiler ve şehitler için ayrılmış özel bölümler de bulunabiliyor.
Türkiye'deki ilk asri mezarlık
Türkiye'de oluşturulan ilk asri mezarlığın, 1935 yılında faaliyete geçen Ankara'daki Cebeci Asri Mezarlığı olduğu kabul ediliyor.
Cebeci Asri Mezarlığı'nın ardından İstanbul başta olmak üzere Türkiye'nin birçok kentinde benzer anlayışla yeni mezarlıklar oluşturuldu. Böylece "asri mezarlık" ifadesi, modern şehir mezarlıkları için yaygın şekilde kullanılmaya başlandı.
