Peki şubat ayının neden diğer aylardan daha kısa olduğunu hiç merak ettiniz mi?
Şubat ismi nereden geliyor?
Türkçedeki "Şubat" kelimesi Süryanice "Şabat" sözcüğünden gelir. Batı dillerindeki karşılığı ise Roma mitolojisindeki arınma tanrısı Februus adından türemiştir.
Antik Roma'da kullanılan ilk takvimlerde ocak ve şubat ayları bulunmuyordu. Daha sonra Roma Kralı Numa Pompilius tarafından yaklaşık M.Ö. 700 yıllarında takvime eklenen bu iki ay, yılın sonuna yerleştirildi.
Şubat neden 28 gün çekiyor?
Günümüzde kullanılan Gregoryen Takvimi'nin temeli, Roma İmparatoru Julius Caesar tarafından hazırlatılan Jülyen Takvimi'ne dayanır.
Dünya'nın Güneş etrafındaki dönüşü tam olarak 365 gün değil, yaklaşık 365 gün 6 saat sürer. Her yıl biriken bu 6 saatlik fark, dört yılda yaklaşık bir güne ulaşır. Takvimin mevsimlerle uyumlu kalabilmesi için bu fazlalık dört yılda bir takvime eklenir ve böylece artık yıl oluşur.
Bu nedenle normal yıllarda şubat 28 gün sürerken, artık yıllarda 29 gün çeker.
Augustus efsanesi
Yaygın anlatımlardan birine göre temmuz ayı adını Julius Caesar'dan almış ve 31 gün olarak belirlenmiştir. Daha sonra Roma İmparatoru Augustus da kendi adını taşıyan ağustos ayının temmuzdan kısa olmasını istememiştir.
Bunun üzerine şubat ayından bir gün alınarak ağustos ayına eklenmiş ve şubatın gün sayısı 29-28 gün düzenine dönüştürülmüştür. Her ne kadar tarihçiler bu anlatımın tamamen doğru olup olmadığını tartışsa da, en bilinen açıklamalardan biri olarak kabul edilmektedir.
Artık yıl nasıl belirlenir?
Genel kurala göre 4'e tam bölünebilen yıllar artık yıldır ve şubat 29 gün çeker.
Örneğin:
-
2008
-
2012
-
2016
-
2020
-
2024
yılları artık yıldır.
Ancak bu kuralın istisnaları da vardır:
-
100'ün katı olan yıllar artık yıl sayılmaz.
-
Fakat 400'e tam bölünebilen yıllar yeniden artık yıl kabul edilir.
Örneğin:
-
2000 yılı artık yıldır.
-
1900 ve 2100 yılları artık yıl değildir.
Bu sistem, bir astronomik yılın tam olarak 365,25 gün değil yaklaşık 365,2422 gün sürmesinden kaynaklanan hata payını azaltmak için uygulanmaktadır.
4000 yılı kuralı
Bazı astronomik hesaplamalarda, takvimin daha hassas hâle getirilmesi amacıyla 4000'e tam bölünebilen yılların artık yıl kabul edilmemesi önerisi yer alsa da bu kural günümüzde resmi Gregoryen Takvimi'nin bir parçası değildir.
Sonuç
Şubat ayının 28 veya 29 gün sürmesinin temel nedeni, Dünya'nın Güneş etrafındaki dönüş süresinin tam gün sayısına denk gelmemesi ve takvimin mevsimlerle uyumlu tutulmak istenmesidir. Roma döneminden günümüze uzanan takvim düzenlemeleri sayesinde şubat, yılın en kısa ayı olma özelliğini korumaktadır.