Klostrofobi; kalabalık asansörler, penceresiz odalar, dar alanlar, tüneller ve benzeri ortamlarda ortaya çıkabiliyor. Bazı kişilerde bu korku yoğun kaygıya ve panik atak belirtilerine kadar ilerleyebiliyor.
Klostrofobisi bulunan kişiler, asansör gibi küçük ve kapalı alanlarda panik yaşayabildiği gibi, bu tür alanlara girmeden önce de nefes alamama veya mahsur kalma korkusu yaşayabiliyor. Çocukluk döneminde yaşanan travmatik olayların da bu korkunun ortaya çıkmasında etkili olabileceği belirtiliyor.
Korkuyu yaşayan kişiler, bulundukları alandan çıkamayacakları endişesine kapılabiliyor. Bazı durumlarda çevredeki duvarların üzerine geldiği veya alanın giderek daraldığı hissine kapılabiliyorlar. Ortada gerçek bir tehlike bulunmasa bile kişi kendisini tehdit altında hissedebiliyor.
Kapalı alan korkusu neden olur?
Klostrofobinin ortaya çıkmasında farklı etkenler rol oynayabiliyor. Aile bireylerinde kapalı alan korkusunun bulunması, kişinin bu korkuya daha yatkın olmasına neden olabiliyor. Ebeveynlerin kapalı alanlarda yaşadığı korku ve endişenin çocuklar tarafından gözlemlenmesi de benzer kaygıların gelişmesine yol açabiliyor.
Çocukluk döneminde kilitli bir yerde kalmak, bir yere sıkışmak veya boğulma tehlikesi geçirmek gibi travmatik deneyimler de ilerleyen dönemlerde kapalı alan korkusunun ortaya çıkmasına neden olabiliyor.
Klostrofobi belirtileri nelerdir?
Klostrofobi, kişide hem psikolojik hem de fiziksel belirtilere yol açabiliyor. Belirtilerin şiddeti kişiden kişiye değişebiliyor.
Psikolojik belirtiler arasında kapalı alandan çıkamama korkusu, panik hali, boğulma hissi, kendini kötü hissetme, bayılma korkusu, öfkeli veya huzursuz hissetme ve duvarların üzerine geldiği hissi bulunabiliyor.
Fiziksel belirtiler ise nefes darlığı, hızlı kalp atışı, titreme, terleme, el ve ayaklarda kasılma veya kilitlenme, göğüs sıkışması ve ağrısı, ağız kuruluğu ve tuvalete gitme ihtiyacı şeklinde görülebiliyor.
Klostrofobide öne çıkan korkuların başında kısıtlanma ve boğulma korkusu geliyor. Kişi küçük odalar, kilitli odalar, araçlar, uçaklar, trenler, tüneller, su altı mağaraları, bodrumlar, asansörler ve mağaralar gibi alanlarda yoğun kaygı yaşayabiliyor.
Kapalı alan korkusu hangi ortamlarda ortaya çıkar?
Klostrofobiyi tetikleyebilecek ortamlar kişiden kişiye değişebiliyor. Korkunun şiddetine bağlı olarak şu alanlarda ortaya çıkabiliyor:
-
Kilitli odalar
-
Asansörler
-
Uçaklar
-
Metro ve tüneller
-
İyi havalandırılmayan veya aydınlatılmayan dar mekânlar
-
Kıyafet değiştirme kabinleri
-
Döner kapılar
-
Kilitli araçlar
Özellikle kişinin çıkışının kısıtlandığını düşündüğü veya yeterli hava alamayacağına inandığı ortamlarda kaygı daha yoğun hale gelebiliyor.
Klostrofobi nasıl tedavi edilir?
Klostrofobisi bulunan kişinin yakınları, korkuyu yenmesi amacıyla kişiyi zorla kapalı alanlara sokmaya veya ısrar etmeye çalışabiliyor. Ancak bu yaklaşım, kişinin kaygısını artırarak korkunun daha da şiddetlenmesine neden olabiliyor.
Bu nedenle kişinin kapalı alan korkusuyla tek başına ve zorlayıcı yöntemlerle mücadele etmesi yerine uzman desteği alması önem taşıyor. Psikoterapi başta olmak üzere uygun tedavi yöntemleriyle korkunun altında yatan nedenlerin ele alınması ve kişinin kaygısıyla baş etme becerilerinin geliştirilmesi mümkün olabiliyor.
Klostrofobi günlük yaşamı önemli ölçüde etkiliyorsa, özellikle asansör, toplu taşıma, uçak veya iş ortamı gibi alanlardan kaçınmaya yol açıyorsa bir ruh sağlığı uzmanına başvurulması uygun olacaktır.
