20. yüzyılın başında Bitlis ili, Muş, Siirt ve Çapakçur (Bingöl'ün eski adı) sancaklarıyla birlikte 3 sancak, 14 ilçe ve binlerce köyden oluşuyordu. 1914 yılına ait Dâhiliye Nezareti Sicil Genel Müdürlüğü verilerine göre, ilin genel nüfusu 437.479 olarak kaydedilmişti. Bu nüfusun içinde, Ermeni Katolik, Ermeni Protestan ve diğer etnik gruplar da yer alıyordu.
Ermeni Nüfusu Farklı Kaynaklarda Değişiyor
Ancak, nüfus verileri konusunda farklı kaynaklarda çeşitlilik gözlemleniyor. Ermeni kaynakları, Ermeni nüfusunu 218.404 olarak belirtirken, İngiliz kaynakları bu rakamı 119.132 olarak ifade ediyor. Amerikalı Profesör Magie'nin araştırmalarına göre ise Ermeni nüfusu 117.492 kişi olarak görünüyor.
Ermeni Nüfusunda Abartı İddiaları
Tarihi belgelere dayanarak yapılan araştırmalar, bazı yabancı yazarların ve patrikhanenin nüfusu abarttığını ortaya koyuyor. Ancak, tüm bu farklı rakamlara rağmen, Bitlis'teki Ermeni nüfusu, toplam nüfusun %33'ünü geçmemiş görünüyor.
En Yoğun Nüfus Bitlis'te Vardı
Bitlis, Osmanlı topraklarında Ermeni nüfusunun en yoğun olduğu illerden biriydi. Ancak, Müslüman nüfusun hakim olduğu bir coğrafyada, Ermeni nüfusu asla çoğunluk olmamıştır. Bu durum, Bitlis'in etnik yapısının karmaşıklığını ve tarihî zenginliğini yansıtmaktadır.
