AB'de kalınmasını savunan kesimler ise "Britain" ve "Remain" (kalmak) kelimelerinin birleşiminden oluşan "Bremain" ifadesini kullanmıştır.
Brexit kavramı nasıl ortaya çıktı?
Brexit terimi, daha önce Yunanistan'ın Euro Bölgesi'nden ayrılma ihtimalini ifade etmek için kullanılan "Grexit" kavramından esinlenerek ortaya çıktı.
"Grexit" ifadesi, 2012 yılında Citigroup ekonomistleri Willem H. Buiter ve Ebrahim Rahbari tarafından kullanıldı. Daha sonra İngiltere'nin AB üyeliğini tartıştığı referandum sürecinde benzer şekilde "Brexit" kavramı yaygınlaştı.
Referandum süreci nasıl gelişti?
Birleşik Krallık'ta Avrupa Birliği üyeliği konusunda ilk referandum 1975 yılında yapıldı. Oylamada seçmenlerin yaklaşık yüzde 67'si üyeliğin devamından yana oy kullandı.
Ancak 23 Haziran 2016'da yapılan ikinci referandumda seçmenlerin yaklaşık yüzde 52'si Avrupa Birliği'nden ayrılma yönünde tercihte bulundu. Sonucun ardından dönemin Başbakanı David Cameron görevinden istifa etti.
Theresa May döneminde anlaşma krizi yaşandı
David Cameron'ın yerine başbakan olan Theresa May, Avrupa Birliği ile Brexit anlaşması üzerinde uzlaşmaya vardı. Ancak hazırlanan anlaşma, İngiliz Parlamentosu'nda yapılan oylamalarda kabul edilmedi ve süreç siyasi krizlere sahne oldu.
Bu dönemde Avrupa Birliği ile Birleşik Krallık arasında vatandaş hakları, mali yükümlülükler ve ayrılık koşulları konusunda uzun müzakereler gerçekleştirildi.
İngiltere ne zaman resmen ayrıldı?
Birleşik Krallık, 31 Ocak 2020 tarihinde Avrupa Birliği'nden resmen ayrıldı. Ancak taraflar arasında 31 Aralık 2020'ye kadar devam eden bir geçiş süreci uygulandı.
Bu süreç boyunca İngiltere, birçok konuda AB kurallarını uygulamayı sürdürdü.
Yeni dönemde neler değişti?
30 Aralık 2020'de imzalanan Serbest Ticaret ve İş Birliği Anlaşması ile taraflar arasındaki yeni ilişki çerçevesi belirlendi.
Anlaşmayla birlikte:
-
Ticaret sıfır gümrük ve sıfır kota esasına göre devam etti.
-
İngiltere, Avrupa Birliği Adalet Divanı'nın yetki alanından çıktı.
-
Serbest dolaşım sona erdi.
-
İngiliz vatandaşları AB ülkelerinde, AB vatandaşları da İngiltere'de otomatik oturma ve çalışma hakkını kaybetti. Bunun yerine her iki tarafın göç ve vize kurallarına tabi yeni bir sistem uygulanmaya başlandı.
Brexit, Avrupa Birliği tarihinde ilk kez bir üye ülkenin birlikten ayrılmasıyla sonuçlanan süreç olarak tarihe geçti.