Bölgede önemli tarım ürünleri arasında yer alan sumak, üreticiler tarafından toplandıktan sonra kurutuluyor ve öğütülerek yemeklerde kullanılmak üzere pazara sunuluyor. Hasat döneminde üreticiler bir yandan ürünlerini toplarken, diğer yandan sumağın işlenerek farklı ürünlere dönüştürülmesi ve daha geniş pazarlara ulaştırılması için çalışmalar yapıyor.
Üreticiler, sumak üretiminin bazı aileler için önemli bir geçim kaynağı olduğunu belirterek ürünün pazarlanmasındaki sorunların aşılması ve farklı pazarlara ulaştırılması halinde üretimin daha da artırılabileceğini ifade ediyor.
“Sumak ile ilgili bilinç kazanıldı”
Ailece çiftçilik yaptıklarını belirten Seyithan Öner, sumak hasadına başladıklarını ve topladıkları ürünü öğüttükten sonra pazara sunduklarını söyledi.
Öner, “Ailece çiftçilikle uğraşmaktayız. Şu anda sumak hasadındayız. Bu sumağı toplayıp öğüttükten sonra yemeklerde kullanılmak üzere pazara sunuyoruz. Son zamanlarda sumağın değer kazanması ve insanların bunun faydalı olduğunu anlayıp bilinçlenmesiyle birlikte biz çiftçiler olarak Dünya Bankası'na bir proje sunduk. Bu projede 'Sumaktan alternatif ürünler üretebilir miyiz?' sorusu üzerine çalışıyoruz.” dedi.
“Sumağın değerlenmesiyle üretim de artacaktır”
Sumaktan farklı ürünler elde etmeye yönelik çalışmalar yürüttüklerini belirten Öner, sumak ekşisi ürettiklerini ve ürünü “Gercos sumak -x” adıyla tescillediklerini ifade etti.
Öner, DİKA ve Dünya Bankası tarafından desteklenen küçük ölçekli bir atölye hazırladıklarını belirterek, “Bundan sonra bunu 'Gercos sumak -x' olarak tüm pazarlara, bölgeye ve hatta belki de yurt dışına pazarlayabilecek bir standarda ulaştıracağız.” diye konuştu.
Gercüş’te yaklaşık 4 bin çiftçinin bahçesinde sumak bulunduğunu belirten Öner, birçok ailenin sumaktan geçimini sağladığını söyledi. Öner, geçmişte en önemli sorunun ürünün pazarlanması olduğunu belirterek yürütülen çalışmalar ve sumağın değer kazanmasıyla üretimin daha da artmasını beklediklerini ifade etti.
“Gercüş olarak çok kaliteli ve güzel sumağımız var”
Üretici Hasan Kırşan da sumak hasadına başladıklarını belirterek ürünün toplanıp kurutulduktan sonra öğütülerek tüketicilere sunulduğunu söyledi.
Kırşan, “Çiftçilik yapıyorum. Bu mevsimde sumak hasadına başladık. Önce bunu toplayıp kurutuyor, ardından öğüterek insanlara sunuyoruz. Gercüş olarak çok kaliteli ve güzel sumağımız var. Bütün yemeklerde kullanılır; salatalarda, dolmalarda, yani istediğiniz her yerde kullanabilirsiniz. Yemeklere çok güzel tat verir, sağlık için de bulunmaz bir nimettir.” dedi.
“Geçimimizi sumak üzerinden sağlıyoruz”
Sumaktan elde ettikleri gelirin aileleri için önemli olduğunu belirten Kırşan, hasadın yanı sıra ürünün kurutulması ve öğütülmesinin de zahmetli bir süreç olduğunu dile getirdi.
Kırşan, “Satıyoruz, misafirlere ikram ediyoruz. Ayrıca Gercüş dışındaki dostlarımıza, akrabalarımıza ve yurt dışına gönderiyoruz. Geçimimizi de sumak üzerinden sağlıyoruz. Sadece sumak değil; arpa, üzüm, kuru üzüm, bostan, kavun ve karpuz gibi ürünlerle de uğraşıyoruz fakat ağırlıklı gelir kaynağımız sumaktır. Toplanması, kurutulması ve öğütülmesi toplam bir hafta sürüyor. Tabii ki zahmetli bir iş.” ifadelerini kullandı.
