Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Lütfiye Kılıç, kronik akciğer hastalarının doğru egzersiz ve nefes teknikleriyle günlük yaşamlarını daha rahat sürdürebileceğini belirterek pulmoner rehabilitasyonun önemine dikkat çekti.
Kılıç, pulmoner rehabilitasyonun hastaların daha rahat nefes almasını, hareket kapasitelerini artırmasını ve hastalıklarını daha iyi yönetmelerini sağlayan kapsamlı bir program olduğunu belirterek, bu uygulamanın hastaneye ve acil servise başvurma ihtiyacını dahi azaltabileceğini söyledi.
Nefes darlığı yaşayanların sayısı artıyor
Türkiye'de nefes darlığından yakınanların sayısının son yıllarda belirgin şekilde arttığını belirten Kılıç, toplumda tütün ürünleri kullanım oranının yüzde 34,8'e ulaşmasının yanı sıra hava kirliliği ve küresel ısınmaya bağlı sıcak hava dalgalarının da etkili olduğunu ifade etti.
Nüfusun yaşlanması, hareketsiz yaşam ve obezitenin yaygınlaşmasının kronik nefes darlığı yaşayanların sayısındaki artışta etkili olduğunu belirten Kılıç, 40 yaş üzerindeki her 5 kişiden birinde KOAH görüldüğünü söyledi.
Covid gibi ağır geçirilen solunum yolu enfeksiyonlarının akciğerlerde bıraktığı hasarların da nefes darlığını tetikleyebileceğini belirten Kılıç, çevresel etkenler ve yaşam alışkanlıkları nedeniyle daha fazla kişinin bu sorunla karşı karşıya kaldığını kaydetti.
Her nefes darlığı akciğer kaynaklı değil
Nefes darlığının başlıca nedenleri arasında KOAH ve astım gibi kronik solunum yolu hastalıklarının bulunduğunu belirten Kılıç, ancak şikayetin yalnızca akciğerlerden kaynaklanmadığını vurguladı.
Akciğer hastalıklarının ardından kalp ve damar hastalıklarının da nefes darlığına sıkça yol açtığını belirten Kılıç; kansızlık, mide ve bağırsaklarda aşırı gaz birikimine neden olan sorunlar, kronik stres ve panik atak gibi psikolojik etkenlerin de nefes almakta güçlük oluşturabileceğini söyledi.
Diyabet ve tiroit hastalıklarının ise solunum kaslarının gücünü etkileyerek nefes darlığına zemin hazırlayabildiğini belirten Kılıç, şikayetin nedeninin belirlenerek tedavinin buna göre planlanmasının önemine dikkat çekti.
Tütün ürünleri kullanımının nefes darlığı açısından en zararlı yaşam alışkanlıklarının başında geldiğini belirten Kılıç, obezite ve hareketsiz yaşamın da solunum kaslarını ve hareket kapasitesini olumsuz etkileyerek şikayetleri artırabileceğini ifade etti.
Hastaya özel rehabilitasyon uygulanıyor
Pulmoner rehabilitasyonun uzun süreli akciğer hastalığı bulunan kişilerin daha rahat nefes almasını ve günlük yaşamını kolaylaştırmasını amaçlayan kapsamlı bir program olduğunu belirten Kılıç, uygulamanın doktor kontrolünde gerçekleştirildiğini söyledi.
Programda egzersiz ve doğru nefes alma tekniklerinin bir arada uygulandığını belirten Kılıç, hastalara kronik akciğer hastalıklarını daha iyi yönetebilmeleri için eğitim verildiğini, ihtiyaç halinde beslenme ve psikolojik destek de sağlandığını aktardı.
Hastaların program sayesinde nefes darlığı yaşamadan nasıl egzersiz yapabileceklerini öğrendiğini belirten Kılıç, kazanılan bilgi ve becerilerin hastaların kendilerini daha iyi hissetmelerine ve hastalıklarını daha etkili yönetmelerine yardımcı olduğunu söyledi.
Pulmoner rehabilitasyonun nefes darlığı nedeniyle günlük yaşamı kısıtlanan her yaştaki solunum hastasına uygulanabildiğini belirten Kılıç, günlük işlerini yapmakta zorlanan, yaşam kalitesi azalan veya egzersiz kapasitesi kısıtlanan hastaların programdan yararlanabileceğini ifade etti.
Programın rehabilitasyon ünitesinin imkanlarına ve hastanın ihtiyaçlarına göre hastanede yatarak, ayaktan veya evde uygulanabildiği belirtildi. KOAH'ın yanı sıra astım, bronşektazi, interstisyel akciğer hastalıkları, kistik fibrozis, göğüs duvarı hastalıkları ve nöromüsküler hastalıklarda da pulmoner rehabilitasyondan yararlanılabiliyor.
Ayrıca obeziteyle ilişkili akciğer hastalıklarında, akciğer nakli öncesi ve sonrasında ve nefes alabilmek için ventilatör desteğine ihtiyaç duyan hastalarda da program uygulanabiliyor.
Hareketsizlik nefes darlığını artırıyor
Kronik solunum hastalarının nefeslerinin daralacağı endişesiyle hareket etmekten ve egzersiz yapmaktan kaçınabildiğini belirten Kılıç, bunun zamanla kasların daha da güçsüzleşmesine ve kişinin daha az eforla nefes darlığı yaşamasına neden olabildiğini söyledi.
Pulmoner rehabilitasyonda hastanın durumuna uygun egzersiz miktarı ve türünün belirlenerek bu kısır döngünün kırılmasının amaçlandığını belirten Kılıç, doğru egzersizlerin kalp ve kas gücünü artırdığını, enerji seviyesini yükselttiğini ve oksijenin daha verimli kullanılmasına yardımcı olduğunu ifade etti.
Kılıç, bu sayede hastaların yürümek, merdiven çıkmak ve ev işleri yapmak gibi günlük aktivitelerini daha rahat gerçekleştirebildiğini belirtti.
