Kemah ilçesine yaklaşık 4 kilometre uzaklıktaki Kömür köyünde bulunan tuz ocağının geçmişinin yaklaşık 460 yıl öncesine dayandığı belirtiliyor. Osmanlı döneminde Ermeniler tarafından işletildiği ifade edilen ocak, uzun yıllar Tuz İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından işletildikten sonra özelleştirildi.
Yaklaşık 250 bin metrekarelik alana yayılan tesiste, yerin yaklaşık 100 metre derinliğindeki tünellerden çıkarılan tuzlu su, sayıları 150'yi bulan havuzlara aktarılıyor. Sera görünümündeki havuzlarda güneşin etkisiyle buharlaşan sudan geriye kristal tuz kalıyor.
Güneş altında zahmetli üretim
Havaların ısınmasıyla üretimin arttığı tesiste tuz üretimi haziran ayının ortalarında başlıyor ve eylül ayının ortalarına kadar devam ediyor. Tuzlu suyun güneş altında buharlaştırılmasıyla elde edilen kristaller, işçiler tarafından havuzlardan toplanıyor.
İşletme sahibi Metin Tanrıkulu, üretimde herhangi bir kimyasal katkı kullanılmadığını belirterek süreci şöyle anlattı:
"Kaynağından suyla erimiş olarak gelen tuz, havuzlara alınarak burada güneşin sıcaklığı ile buharlaştırılıp tekrar kristalize ediliyor. Bunun için havanın sıcak olması önemli. Buradaki üretim haziran ayı ortasından eylül ayı ortasına kadar sürüyor. Zor şartlarda ve 3 ay gibi kısa sürede Erzincan ve çevresinin tuz ihtiyacını karşılıyoruz."
Evliya Çelebi de Seyahatnamesi'nde bahsetti
Tarihi tuz ocağının Osmanlı döneminin ünlü seyyahı Evliya Çelebi'nin Seyahatnamesi'nde de bahsedilen üretim merkezlerinden biri olduğu ifade ediliyor. Yüzyıllardır kullanılan geleneksel üretim yöntemleri, günümüzde modern tesislerin yanında yaşatılmaya devam ediyor.
Kemah tuzu birçok kente gönderiliyor
Büyük emekle üretilen Kemah tuzu, başta Doğu Anadolu Bölgesi olmak üzere İstanbul, Bursa, Ankara, Erzurum, Trabzon ve İzmir gibi birçok kente gönderiliyor.
Lezzeti ve gıda ürünlerinin raf ömrünü uzatması nedeniyle Kemah tuzu özellikle peynir üreticileri, yaylacılar ve salamuracılar tarafından tercih ediliyor. Üretim, bölge ekonomisine de katkı sağlıyor.
