Filyasyon, tıpta hastalığın kaynağını bulmaya yönelik yapılan çalışmalara verilen isimdir. Özellikle bulaşıcı hastalıklarda, hastalığın nereden ve nasıl yayıldığını belirlemek amacıyla yürütülen bir kaynak araştırmasıdır.
Vaka bildiriminin ardından hastalık etkeninin, kaynağının ve bulaşma yolunun tespit edilmesi için saha incelemesi yapılır. Bu süreçte vaka ile temas eden kişiler de belirlenerek gerekli koruma ve kontrol önlemleri uygulanır.
Filyasyon çalışmaları sonucunda hastalığın yayılmasının devam edip etmediği ve başka kişilerin risk altında bulunup bulunmadığı konusunda önemli bilgiler elde edilir.
Filyasyon ekibi kimlerden oluşur?
Salgın sırasında yapılacak saha incelemesi için oluşturulan ekip, hastalığın niteliğine ve ihtiyaçlara göre farklı uzmanlıklardan oluşabilir.
Filyasyon ekibinde şu görevliler yer alabilir:
-
Bulaşıcı hastalıklar şubesi çalışanları
-
Toplum sağlığı merkezi çalışanları
-
Çevre sağlığı teknisyeni
-
Halk sağlığı uzmanı
-
Klinisyen
-
Veteriner hekim
-
Laboratuvar çalışanı
-
Konuyla ilgili diğer teknik uzmanlar
Coronavirus salgınında filyasyon nasıl uygulandı?
Saha incelemesi olarak da adlandırılan filyasyon, bulaşıcı hastalıklarla mücadelede hastalığın kaynağının ve etkeninin belirlenmesinin yanı sıra temaslılar dahil olmak üzere gerekli koruma ve kontrol önlemlerinin alınmasını kapsıyor.
Salgınlarla mücadelede kullanılan yöntemlerden biri genel tarama iken, bir diğer yöntem temas zincirinin belirlenmesine yönelik filyasyon çalışmasıdır. Filyasyon sayesinde hastaların temas ettiği kişiler belirlenerek hastalığın yayılma zincirinin takip edilmesi amaçlanıyor.
Türkiye'de Coronavirus salgını döneminde 81 ilde filyasyon ekipleri görev yaptı. Ekipler, virüsü taşıyan kişilerin temas ettiği kişileri tespit ederek yeni vakaların belirlenmesine yönelik çalışmalar yürüttü.
Türkiye'de filyasyon nasıl uygulanıyor?
Türkiye'de Coronavirus vakasının tespit edilmesinin ardından hastanın iş ve aile bilgileri üzerinden temaslıların belirlenmesine yönelik çalışma başlatıldı. Bu aşamada filyasyon ekipleri devreye girerek vakaların temas zincirini araştırdı.
Üç kişiden oluşan ekipler, vakaların ortaya çıkmasının ardından sahada inceleme yaparak hastanın temas ettiği kişilere ulaşmaya çalıştı. Ekipler doğrudan adreslere giderek temaslı kişilerin belirlenmesi ve gerekli sağlık tedbirlerinin uygulanması için çalışma yürüttü.
Filyasyon çalışmalarının bir bölümü aile hekimlerinin katkısıyla da gerçekleştirildi.
Filyasyonun amacı nedir?
Filyasyonun temel amacı, bulaşıcı hastalığın kaynağını ve yayılma zincirini ortaya çıkarmaktır. Hasta ve temaslı kişilerin belirlenmesiyle gerekli koruma ve kontrol önlemlerinin zamanında alınması ve hastalığın daha geniş kitlelere yayılmasının önlenmesi hedeflenir.




