Şehrin adının kökeni oldukça ilginç bir efsaneye dayanır. Şehir, Nuh Tufanı sonrasında inşa edildiği ve Cûdi Dağı'nın kuzeyinde yer aldığı rivayet edilen "Şehr-i Nûh" adıyla kurulmuştur.
Tarih Boyunca Şırnak
Şırnak, tarihi kaynaklara göre son derece eski bir geçmişe sahiptir. Evliya Çelebi'nin 17. yüzyılda yazdığı "Seyahatnâme" ve tarihi rivayetlere göre, Şırnak'ın tarihi Nuh Tufanı öncesine kadar uzanır. Bu efsanelere göre, Cizre şehri tufandan sonra ikinci kez Nuh ve oğulları tarafından inşa edilirken, Cizre'nin sıcak ikliminden korunmak için Şırnak, yazlık ve yaylak bir yer olarak inşa edilmiştir.
Tarihi kaynaklarda da Şırnak'a dair ilginç bilgilere rastlanır. Asur kralı I. Tiglath-Pileser'in yazıtlarında (M.Ö. 1100), Şarişa/Şerişa olarak geçen yerin Şırnak olduğuna dair görüşler vardır. Ayrıca Strabon'un (MS 17) eserinde Sareisa adıyla bahsettiği yerin Şırnak olduğu düşünülür.
Osmanlı döneminde Cizre'ye bağlı bir köyken, 23 Temmuz 1914 tarihinde bağımsız bir ilçe haline gelmiş ve Siirt iline bağlanmıştır. Şırnak ilinin resmi kuruluşu ise 16 Mayıs 1990 tarihine dayanır. Bu tarihte Siirt ilinden ayrılarak bağımsız bir il olan Şırnak, bu tarihten itibaren il statüsünü kazanmıştır. Şırnak, zengin tarihi ve efsaneleriyle adeta bir açık hava müzesi gibidir.