Her anevrizma yırtılıp kanamaz; bazıları tesadüfen saptanabilir!

Beyin anevrizmasının, beyni besleyen bir damarın duvarındaki zayıf bir noktanın dışarı doğru balonlaşması anlamına geldiğini aktaran Op. Dr. Ercan Kaya, “Çoğu anevrizma belirti vermeden kalabilir ve başka bir nedenle yapılan beyin görüntülemesinde tesadüfen bulunabilir.” dedi.

Bu nedenle her anevrizmanın mutlaka yırtılıp kanayacağını düşünmenin doğru olmadığına değinen Op. Dr. Kaya, “Bununla birlikte bazı anevrizmalar büyüyebilir veya kanayabilir. Anevrizmalar erişkinlerde, kadınlarda, sigara kullananlarda ve yüksek tansiyonu olanlarda daha sık görülür. Anne, baba veya kardeş gibi yakın aile bireylerinde beyin anevrizması ya da anevrizmaya bağlı kanama bulunması da riski artırabilir. Bazı kalıtsal hastalıklarla ilişki görülebilir. Ancak bir risk etkeninin bulunması kişide mutlaka anevrizma olduğu anlamına gelmez. Aynı şekilde hiçbir risk etkeni bulunmayan bir kişide de anevrizma gelişebilir. Kimlerin taranması gerektiği, aile öyküsü ve eşlik eden hastalıklar dikkate alınarak hekim tarafından değerlendirilmeli.” şeklinde konuştu.

Her anevrizma tedavi edilmeli mi?

Her anevrizmaya işlem yapılmadığına dikkat çeken Op. Dr. Kaya, “Çünkü henüz kanamamış bir anevrizmayı tedavi etmenin de belirli riskleri vardır. Temel soru şudur: Anevrizmanın gelecekte kanama ihtimali mi, uygulanacak işlemin riski mi daha yüksek?” dedi.

Değerlendirmede yalnızca anevrizmanın büyüklüğüne bakılmadığını vurgulayan Op. Dr. Kaya, şunları söyledi:

“Yerleşimi, şekli, zaman içinde büyüyüp büyümediği, hastanın yaşı ve genel sağlık durumu, sigara ve yüksek tansiyon öyküsü, ailede anevrizmaya bağlı kanama bulunması ve hastanın daha önce böyle bir kanama geçirip geçirmediği birlikte ele alınır.

Kanama riski düşük görülen bazı anevrizmalar belirli aralıklarla MR veya tomografi temelli damar görüntülemeleriyle takip edilebilir. İzlem, ‘hiçbir şey yapmamak’ değildir; görüntüleme kontrollerinin yanı sıra tansiyonun düzenlenmesi ve sigaranın bırakılması da önemlidir. Tedavi ya da takip kararı, bu konuda deneyimli bir ekibin değerlendirmesiyle verilmelidir.”

Anevrizma kanamasının en tipik belirtisi ani ve şiddetli baş ağrısı!

Anevrizma yırtıldığında kanın çoğunlukla beynin çevresindeki sıvı dolu boşluğa yayılacağını kaydeden Op. Dr. Kaya, “Buna subaraknoid kanama, yani beyin zarları arasına kanama denir. Bu, oldukça yüksek hayati tehlike taşıyan bir durumdur.” dedi.

Belirtiler hakkında bilgi veren Op. Dr. Kaya, “En tipik belirti, aniden başlayan ve birkaç dakika içinde en yüksek şiddetine ulaşan baş ağrısıdır. Bulantı, kusma, ense sertliği, ışığa hassasiyet, bayılma, bilinç bulanıklığı, nöbet, konuşma bozukluğu veya kol ve bacaklarda güçsüzlük eşlik edebilir. Bazı hastalar daha ilk anda bilincini kaybedebilir. Tehlike yalnız ilk kanamayla sınırlı değildir. Anevrizma yeniden kanayabilir; beyinde su toplanması gelişebilir veya damarlar ilerleyen günlerde daralarak beynin yeterli kan alamamasına yol açabilir. Bu nedenle şüpheli belirtilerde hemen acil servise başvurulmalıdır.” uyarısında bulundu.

Ağrının geçmesini beklemek tehlikeli bir gecikmeye yol açabilir!

Ağrının ne kadar şiddetli olduğu değil, nasıl başladığının önemli olduğunun altını çizen Op. Dr. Kaya, “Birden ortaya çıkan, birkaç dakika içinde en yüksek düzeyine ulaşan ve kişinin daha önce hiç yaşamadığı bu ağrı, hastalar tarafından bazen ‘başıma balyozla vurulmuş gibi’ sözleriyle tarif edilir. Bu tablo, anevrizmaya bağlı beyin kanamasının en önemli uyarılarından biridir.” dedi.

Her ani ve şiddetli baş ağrısının da anevrizma kanaması olmadığını hatırlatan Op. Dr. Kaya, “Başka ciddi hastalıklar da benzer belirti verebilir. Buna karşılık ağrının geçmesini beklemek veya yalnızca ağrı kesiciyle yetinmek tehlikeli bir gecikmeye yol açabilir.” diye konuştu.

Erken müdahale, yaşamı korumak ve yeni hasarı önlemek için kritik!

Anevrizmaya bağlı beyin kanamasında ilk dakikalar ve saatlerin neden önemli olduğuna işaret eden Op. Dr. Kaya, “Anevrizmaya bağlı kanama başladıktan sonra hastanın solunumu ve bilinci bozulabilir, beyin içindeki basınç artabilir ve anevrizma yeniden kanayabilir. Bu nedenle erken müdahale, yalnız tanı koymak için değil, hastanın yaşamsal işlevlerini korumak ve yeni hasarı önlemek için gereklidir.” dedi.

Hastanede beyin tomografisiyle kanamanın araştırıldığını söyleyen Op. Dr. Kaya, “Gerekirse damar görüntülemesi yapılarak kanamanın kaynağı belirlenir. Beyinde su toplanması veya basınç artışı varsa bunlara müdahale edilir. Kanayan anevrizmanın yeniden kanamasını önlemek amacıyla açık cerrahi ya da endovasküler yöntemle mümkün olan en erken ve güvenli zamanda kapatılması planlanır.” açıklamasını yaptı.

Tedavi yöntemi hastanın durumuna göre seçilir!

Anevrizma tedavisinde açık cerrahi ve endovasküler yöntemlerin nasıl seçildiği hakkında bilgi veren Op. Dr. Ercan Kaya, sözlerini şöyle tamamladı:

“Açık cerrahide kafatasında bir açıklık oluşturulur ve anevrizma, küçük bir metal klips yerleştirilmek suretiyle kapatılır. Endovasküler (damar içi) tedavide ise çoğunlukla kasık veya el bileğindeki bir atardamardan ince tüplerle beyin damarlarına ulaşılır. Anevrizma, çeşitli damar içi araçlar kullanılarak içeriden kapatılır.

Yöntemlerden biri her hasta için kesin olarak diğerinden üstün değildir. Seçim; anevrizmanın yeri, büyüklüğü, şekli ve boyun yapısı, kanayıp kanamadığı, hastanın yaşı ve genel durumu ile eşlik eden beyin kanamasının özelliklerine göre yapılır.”

Dernek açıklamasında, etkinlikler kapsamında Okçular Vakfı tarafından düzenlenen yemekte Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Ahlat Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde kabine üyeleri, bölge valileri ve şehit aileleriyle bir araya geldiğine yönelik haber ve paylaşımlara dikkat çekildi.

Dernek, yaptığı araştırmalar ve ilgili kurumlarla gerçekleştirilen görüşmeler sonucunda Bitlis’te yaşayan şehit ailelerinden hiçbirinin söz konusu yemek programına davet edilmediğini ve programa katılmadığını öne sürerek şu ifadelere yer verildi:

“25.08.2026 Tarihinde Bitlis Ahlat İlçesinde Okçular Vakfı tarafından düzenlenen 1071 Malazgirt Zaferi’nin 955. Yıl Dönümü Etkinlikleri kapsamında ‘Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ahlat Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlenen yemekte, kabine üyeleri, bölge valileri ve şehit aileleriyle bir araya geldi.’ denilmektedir. Fakat Dernek olarak yaptığımız araştırma ve ilgili kurumlarla yapılan görüşmeler sonucunda Bitlis ilinden hiçbir Şehit ailesinin o yemek programına davet edilmediği ve orada bulunmadığını öğrenmiş bulunmaktayız.”

Bitlis’te yaşayan şehit ailelerinin durumdan rahatsızlık duyduğu kaydedilen açıklamanın devamında “Söz konusu Bitlis İlinde ikamet eden yüzlerce Şehit ailemiz bu konudan rahatsızlık duyduklarını Dernek olarak Sanki Bitlis İlinde hiç Şehit Ailesi ve Gazi yokmuş gibi bir yemek organizasyonun yapılması ve bunun adınada Şehit aileleri onuruna denilmesi Bitlis’te yaşayan Şehit Aileleri ve Gazilerimizin onurunu kırmıştır. Sosyal medyada ve haber sitelerinden yaptıkları bu Şehit aileleri ibarelerinin kaldırılmasını ve Bitlis İlindeki bedel veren can veren kahramanlarımızın Şehit aileleri ve Gazilerimizin üzüntülerinin giderilmesi adına paylaşım yapan herkesin kaldırması; yapılan etkinlikler kapsamında Şehit ailelerinin ve Gazilerin unutulmamasını temenni eder. Kamuoyuna saygı ile duyurulur.” denildi.

Küllü Mahallesi'nden Toptepe Mahallesi'ne ot taşıyan B.S. yönetimindeki 33 AFG 401 plakalı kamyonet, keskin virajda kontrolden çıkarak yan yattı.

İhbar üzerine bölgeye jandarma ve sağlık ekipleri sevk edildi. Kazada can kaybı yaşanmazken, araçta bulunan B.S. ve Y.D. hafif yaralandı.

Yaralılardan biri sevk edildi

Yaralılar, olay yerindeki ilk müdahalenin ardından Tekman Şehit Muhammet Binici Devlet Hastanesi'ne kaldırıldı.

Yaralılardan birinin ileri tetkik ve tedbir amacıyla Erzurum kent merkezindeki bir hastaneye sevk edildiği öğrenildi.

Adaylar tercih işlemlerini T.C. kimlik numaraları ve aday şifreleriyle ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi üzerinden bireysel olarak elektronik ortamda yapabilecek.

Tercih yapacak adayların, tercih işlemlerini gerçekleştirmeden önce kılavuzda yer alan kuralları ve tercih edilebilecek programlara ilişkin bilgileri dikkatle incelemeleri gerekiyor.

Tercihler 3 Eylül'de sona erecek

2026-DGS tercih işlemleri 3 Eylül saat 23.59'da tamamlanacak. Bu sürenin ardından tercih işlemleri gerçekleştirilemeyecek.

Yerleştirme işlemlerinde 2026-DGS Başvuru Kılavuzu'nda belirtilen ilke ve kurallar uygulanacak.

Betonarme imalatların önemli bölümü tamamlandı

Tarım ve Orman Bakanlığı Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen proje, Kars'ın çevre, su kaynakları ve tarımsal üretimi açısından önemli yatırımları arasında bulunuyor.

Toplam 54 bin 400 metrekarelik alan üzerinde inşa edilen tesiste çalışmalar program doğrultusunda sürdürülüyor. DSİ Genel Müdürü Mehmet Akif Balta, projede önemli bir aşamanın geride bırakıldığını belirterek betonarme imalatların önemli bölümünün tamamlandığını söyledi.

Balta, blower binası, trafo ve jeneratör binası, idari bina, biofosfor havuzu ve havalandırma havuzundaki betonarme imalatların tamamlandığını belirtti.

Çamur susuzlaştırma binası, çıkış debimetre odası, çamur dengeleme yapıları ile Q1200 ve Q800 kollektör hattındaki çalışmaların ise devam ettiği kaydedildi.

Projede fiziki gerçekleşme oranının yüzde 53 seviyesine ulaştığını ifade eden Balta, tesisin 2027 yılı içerisinde tamamlanarak Karslıların hizmetine sunulmasının hedeflendiğini bildirdi.

Günlük 50 bin metreküp atıksu arıtılacak

Kars'ın 2054 yılı nüfus projeksiyonu dikkate alınarak projelendirilen tesis, tamamlandığında günlük 50 bin metreküp atıksu arıtma kapasitesine sahip olacak.

Proje kapsamında yalnızca arıtma tesisi inşa edilmiyor. Atıksuların tesise ulaştırılması için toplam 17,5 kilometre uzunluğunda kollektör hattı da yapılıyor.

Atıksuların bu hatlar aracılığıyla tesise ulaştırılarak modern ve ileri biyolojik arıtma sistemlerinden geçirilmesi planlanıyor.

Kars Çayı'nın su kalitesi artacak

Projenin tamamlanmasıyla Kars şehir merkezinden kaynaklanan evsel atık suların oluşturduğu kirliliğin önemli ölçüde azaltılması bekleniyor.

Arıtılan suların etkisiyle Kars Barajı'nın su kaynağı olan Kars Çayı'nın su kalitesinin de artırılması hedefleniyor. Böylece yatırımın kent merkezinin atıksu sorununa çözüm üretmesinin yanı sıra Kars'ın su kaynaklarının korunmasına da katkı sağlaması amaçlanıyor.

523 bin 60 dekar tarım arazisi etkilenecek

Projenin Kars tarımı açısından önemli sonuçlar doğurması bekleniyor. DSİ Genel Müdürü Mehmet Akif Balta, arıtma tesisinin tamamlanmasıyla birlikte hâlihazırda işletmede bulunan 47 bin 280 dekar Akyaka Ovası Sulaması ile Kars Barajı Sulaması'nın birinci, ikinci ve üçüncü kısımları kapsamında yer alan 475 bin 780 dekar arazinin toplamda 523 bin 60 dekara ulaştığını belirtti.

Böylece projenin tamamlanmasıyla Kars'ta yüz binlerce dekar tarım arazisinin daha kaliteli sulama suyuna kavuşmasının önü açılacak.

Projenin 2027'de tamamlanması hedefleniyor

Kars Atıksu Toplama ve İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi'nin 2027 yılı içerisinde tamamlanması hedefleniyor.

Tamamlandığında tesisin Kars'ın çevresel kirlilik yükünün azaltılmasına, Kars Çayı ve diğer su kaynaklarının korunmasına, sürdürülebilir su yönetiminin güçlendirilmesine ve tarımsal üretimin daha kaliteli sulama suyuyla desteklenmesine önemli katkı sağlaması bekleniyor.

Osmanlı döneminden günümüze kadar uzanan geleneksel üretim yöntemiyle elde edilen Kemah Tuzu'nun, sahip olduğu üretim kültürü ve yöreyle özdeşleşen özellikleriyle öne çıktığı belirtildi.

İlk Türk tuzu olma hedefi

Kemah Tuzu'nun AB coğrafi işareti alması halinde uluslararası alanda önemli bir tanınırlık kazanması bekleniyor. Açıklamada, Kemah Tuzu'nun AB coğrafi işareti alan ilk Türk tuzu olması için çalışmaların sürdürüldüğü ifade edildi.

Coğrafi işaret süreciyle birlikte Kemah'ta geleneksel yöntemlerle üretilen doğal kaynak tuzunun Avrupa'da tanıtılması ve Erzincan'ın yöresel ürünlerinin uluslararası pazardaki bilinirliğinin artırılması amaçlanıyor.

Şüphelilere toplam 1,4 milyon lira para cezası uygulanırken, ele geçirilen çekirgeler ise doğal yaşam alanlarına bırakıldı.

'Genetik çalışma ihtimalini düşündürüyor'

Operasyona ilişkin görüntüleri inceleyen Prof. Dr. Ali Satar, çekirgelerin canlı şekilde toplanmasının önemli bir ayrıntı olduğunu ifade etti.

Satar, bu kişilerin biyokaçakçılık faaliyetinde bulunuyor olabileceğini belirterek, bilim insanlarının dahi gerekli izinleri almadan biyolojik materyal götürmesinin biyokaçakçılık kapsamında değerlendirilebileceğini söyledi.

Bir ülkenin biyolojik veya genetik kaynaklarının izin alınmadan yurt dışına çıkarılmasının biyokaçakçılık kapsamına girdiğini belirten Satar, bilimsel çalışma yapılacak materyaller için resmi izin alınması gerektiğini vurguladı.

Satar, operasyon görüntülerinde özellikle Adıyaman, Güneydoğu Anadolu Bölgesi ve yakın çevrede görülen, 'etçil çekirge' olarak adlandırılan büyük bir türün dikkat çektiğini belirtti. Bazılarının 25 santimetreye kadar ulaşabildiğini ifade eden Satar, çekirgelerin canlı olarak toplanmasının bunlar üzerinde genetik araştırma yapılmak istenebileceği ihtimalini gündeme getirdiğini söyledi.

'Şüpheli çalışmaları ihbar edin'

Satar, bazı böcek türlerinin ilaç ve tıbbi çalışmalar başta olmak üzere farklı araştırmalarda kullanılabildiğine dikkat çekerek, Türkiye'nin biyolojik kaynaklarının izinsiz şekilde ülke dışına çıkarılmaması gerektiğini ifade etti.

Yabancı kişilerin bölgede bitki veya hayvan türlerini topladığının görülmesi halinde vatandaşların dikkatli olması gerektiğini belirten Satar, şüpheli görülen çalışmaların vakit kaybetmeden güvenlik güçlerine bildirilmesini istedi.

Satar, "Yabancı kişilerin şüpheli görülen çalışmalarının hemen oradaki jandarma karakoluna ya da güvenlik güçlerine haber verilmesi gerekiyor. Onlar gerekli işlemleri zaten yapıyor" dedi.

Uzmanlar, biyolojik çeşitliliğin korunması ve biyolojik kaynakların izinsiz şekilde toplanarak yurt dışına çıkarılmasının önlenmesi açısından bu tür faaliyetlerin yakından takip edilmesinin önemine dikkat çekiyor.

Konuya ilişkin konuşan bisiklet satıcısı Aydın, bu yıl bisiklet sezonunun geç başlamasına rağmen iyi geçtiğini belirterek, Mardin'de bisiklet kullanımının giderek yaygınlaştığını ifade etti.

"Petrol fiyatları nedeniyle kısa mesafeli gidip gelmelerde elektrikli bisiklete yönelim var"

Aydın, artan akaryakıt fiyatları özellikle kısa mesafe işe giden araç sürücülerinin bisiklete yöneldiğini belirterek, "Bisiklet sezonu bu yıl geç başladı ama iyi başladı ve hala devam ediyor. Biz Mardin'i 'bisiklet şehri' yapacağız demiştik ve şu anda bu yolda oldukça ilerleme kaydettik. Sezon sonuna yaklaşmamıza rağmen hala çok iyi bir sezon geçiriyoruz. Elektrikli bisiklete yönelik ilgi de oldukça fazla. Malum petrol fiyatları nedeniyle artık kısa mesafeli gidip gelmelerde elektrikli bisiklete yöneliyor. Ancak bizim bisiklet sürücülerimiz farklıdır. Onlar ne olursa olsun elektrikli bisiklete yönelmiyor, bisiklet kullanmaya devam ediyorlar. Bunu spor ve zevk amacıyla yapıyorlar. Spor amaçlı kullanım söz konusu olduğunda biz her zaman klasik bisikleti tavsiye ediyoruz. İşe gidip gelme gibi ihtiyaçlar için ise halkımızın büyük bölümü şu an elektrikli bisiklete yönelmiş durumda." şeklinde konuştu.

Bisiklet fiyatlarında da önemli bir değişiklik yaşanmadığını belirten Aydın, "Şu an işlerimiz yolunda gidiyor. Fiyatlarımızda geçen döneme göre çok az miktarda bir artış dışında değişiklik yok." dedi.

"Öncelik can güvenliği olmalı"

Mardin'de bisiklet kullanımının arttığına dikkat çeken Aydın, sürücülere önemli uyarı ve tavsiyelerde bulunarak şunları aktardı:

"Mardin'de yollar henüz yeterli düzeyde elverişli olmamasına rağmen, kazı çalışmaları sürüyor olsa da halkımızın bisiklet kullanımı giderek artıyor. Yetkililerden bisiklet yolları konusunda da duyarlı olmalarını rica ediyoruz. Tüm bisikletçilerimize de muhakkak kasklarını kullanmaları, gece sürüşlerinde aydınlatma ekipmanlarını eksik etmemeleri ve gerekli tüm güvenlik tedbirlerini almalarını tavsiye ediyoruz. Bisiklet deyip de bunu önemsiz görmemek gerekir. Mardin arazi yapısı gereği rampalı ve yokuşlu bir kent. Öncelik can güvenliği olmalı. Akaryakıt pahalılığı halkımızı bisiklete yönlendiriyor."

Edinilen bilgilere göre, seyir halindeki hafif ticari araç, sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesiyle kontrolden çıkarak takla attı.

Kazada araç içerisinde bulunan 2 kişi yaralandı. Kazayı görenlerin ihbarı üzerine olay yerine sağlık ve jandarma ekipleri sevk edildi.

Yaralılar hastaneye kaldırıldı

Olay yerine gelen sağlık ekipleri, kazada yaralanan 2 kişiye ilk müdahaleyi yaptı. Yaralılar, daha sonra ambulanslarla Gercüş Devlet Hastanesine kaldırılarak tedavi altına alındı.

Jandarma ekipleri, kazanın meydana geliş nedeninin belirlenmesi için inceleme başlattı.

Türkiye'de yapılan saha araştırmalarına göre çocukların günlük ortalama ekran süresi 4-7 saat, ergenlerde ise 6-8 saate kadar çıkabiliyor. Bu süreler, uluslararası rehberlerde önerilen limitlerin oldukça üzerinde seyrediyor. Bu nedenle çocukların büyüme döneminde alınan önlemler, kalıcı hasar riskini önemli ölçüde azaltabiliyor.

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü’nden Uz. Dr. Soner Demiral, çocuklarda ekran bağımlılığının olumsuz etkileri hakkında bilgi verdi.

Telefona bakanken omurgaya 27 kilo fazla yük biniyor

Biyomekanik araştırmaların, telefon veya tablet ekranına bakarken başın 60 derece öne eğilmesinin servikal omurgaya yaklaşık 27 kilogramlık ek yük bindirdiğini ortaya koyduğunu belirten Demiral, "New York Omurga Cerrahisi Araştırmaları’nın çalışmasına göre, bu pozisyon gelişmekte olan çocuk omurgasında ciddi bir baskı yaratır. Çocukların ve ergenlerin günde ortalama 5-7 saatini bu duruşta geçirdiği düşünüldüğünde, servikal omurga yılda 1.400 saatten fazla anormal yüke maruz kalır. Sonuç olarak doğal boyun eğriliği kaybolarak düzleşmeye, erken dönem boyun fıtıklarına ve kronik kas spazmlarına yol açar. Bugün hareketsiz bırakılan çocukların bu durumun bedelini ilerleyen yıllarda ödemesinden endişe edilmektedir. Bu tablo, literatürde 'text neck' (metin boyun) veya 'tech neck' sendromu olarak tanımlanır. Uzun süreli öne eğik duruş, omur eklemleri, bağlar ve kaslarda dejeneratif değişikliklere zemin hazırlayabilir." dedi.

Ekran bağımlılığı her 4 çocuktan birinde kronik kabızlığa neden oluyor

Demiral, "Ekran bağımlılığının etkileri omurga ile sınırlı kalmamaktadır. Uzmanlar çocuklarda kabızlık oranının normalde yüzde 3-5 bandında olduğunu, ancak dijital bağımlılık ve özellikle tuvalete telefonla girme alışkanlığı nedeniyle bu oranın yüzde 25’e (her 4 çocuktan biri) yükseldiğini belirtmektedir. Tuvalette ekrana odaklanmak, dışkılama refleksini baskılayarak kronik kabızlık ve enfeksiyon riskini artırmaktadır." ifadelerini kullandı.

Ekran bağımlılığı miyopi ve obezite riskini de artırıyor

Uzun süreli ekran kullanımı göz sağlığını da tehdit ettiğine dikkat çeken Demiral, "Miyopi görülme sıklığında artış, göz kuruluğu, yanma ve dijital göz yorgunluğu sık görülür. Hareketsizlik nedeniyle obezite riski artarken, mavi ışığın melatonin baskılaması uyku düzenini bozar." diye ekledi.

Çocuklarınızı ekran bağımlılığından korumak için spor ve sanatı sevdirin

Demiral, "Dijital teknolojilerin günlük yaşamın ayrılmaz parçası haline geldiği günümüzde, çocukların fiziksel sağlığını korumak ebeveynlerin, eğitimcilerin ve sağlık profesyonellerinin ortak sorumluluğundadır." dedi ve bu konuda bazı önemli öneriler şöyle sıraladı:

"20-20-20 kuralı uygulanmalı: Her 20 dakikada 20 saniye boyunca 6 metre uzağa bakılmalı ve postür düzeltilmelidir.

Cihazlar göz hizasında tutulmalı; boyun eğilmesi en aza indirilmelidir.

Tuvalete telefon alınmamalıdır.

Günlük en az 60 dakika orta-yüksek şiddette fiziksel aktivite (açık hava oyunları, spor) mutlaka sağlanmalıdır.

Ailece ekransız zaman dilimleri oluşturulmalı; ebeveynler rol model olmalıdır.

Boyun-sırt ağrısı, kronik kabızlık veya baş ağrısı gibi şikayetlerde erken dönemde uzman kontrolü yaptırılmalıdır."

Fiyatı en fazla gerileyen ürün taze fasulye oldu. Taze fasulyenin fiyatı yüzde 22,2 düşerken, limonda yüzde 21,1, kavunda ise yüzde 20,7 oranında gerileme kaydedildi.

Buna karşılık aynı ürün grubunda bazı ürünlerin fiyatları yükseldi. Elmanın fiyatı yüzde 4,5 artarken, kültür mantarında yüzde 4,1, salatalıkta ise yüzde 3,7 artış görüldü.

Palamut fiyatındaki artış dikkat çekti

Taze meyve ve sebze grubu dışında kalan ürünlerde ise bazı kalemlerde yüksek oranlı fiyat artışları kaydedildi. Bu grupta en fazla fiyat artışı yüzde 31,6 ile yerli palamutta gerçekleşti.

Yumurtanın fiyatı yüzde 10,9, çayın yüzde 9,6, dana salamın yüzde 9,2 ve sakızın yüzde 6,7 yükseldi.

Öte yandan bazı temel gıda ürünlerinde fiyat düşüşleri görüldü. Mercimek, krema, kaymak ve benzeri süt ürünleri ile ambalajlı şekerin fiyatlarında gerileme yaşandı.

Yıllık gıda enflasyonu yüzde 30,9

TEPAV verileri, ağustos ayında gıda fiyatlarının aylık bazda yüzde 1,07 arttığını gösterdi. Yıllık bazda ise gıda fiyatlarındaki artış yüzde 30,9 seviyesinde gerçekleşti.

Veriler, bazı meyve ve sebzelerde mevsimsel etkilerle fiyat düşüşleri görülmesine rağmen, gıda grubunun genelinde yıllık fiyat baskısının yüksek seviyesini koruduğuna işaret etti.

Özellikle palamut, yumurta, çay ve işlenmiş et ürünlerindeki fiyat artışları ağustos ayının dikkat çeken gelişmeleri arasında yer aldı.

Bitlis’in en önemli beklentileri arasında yer alan havaalanı projesi, uzun yıllardır kentin gündemindeki yerini koruyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Bitlis ve bölgeye gerçekleştirdiği ziyaretlerde vatandaşlar ve kent temsilcileri tarafından havaalanı talebi birçok kez dile getirilirken, bugüne kadar somut bir adım atılamaması kentteki beklentilerin azalmasına neden olmuştu.

Malazgirt Zaferi’nin 955’inci yıl dönümü etkinlikleri kapsamında Ahlat’ta gerçekleştirilen programlar, havaalanı projesinin yeniden gündeme gelmesine vesile oldu.

AK Parti Bitlis Milletvekili Turan Bedirhanoğlu, Ahlat’taki etkinliklere katılan Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Han Çadırı’nda yaptığı görüşmede Bitlis’in havaalanı talebini yeniden gündeme taşıdı.

Bedirhanoğlu, havaalanının Bitlis’in ulaşımı, turizmi, ekonomisi ve gelişimi açısından taşıdığı önemi aktararak vatandaşların uzun yıllardır devam eden beklentisini Cumhurbaşkanı Erdoğan’a arz etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan talimat

Görüşmenin ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın havaalanı projesinin son durumuyla ilgili Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’ndan bilgi aldığı ve gerekli talimatları verdiği belirtildi. İlgili Bakanlıktan kısa süre içerisinde proje hakkında kapsamlı bir brifing hazırlanması istendi.

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Milletvekili Bedirhanoğlu, önümüzdeki bir-iki hafta içerisinde havaalanı projesiyle ilgili somut gelişmeler beklediklerini söyledi.

Bedirhanoğlu, “Ahlat’ta gerçekleştirilen programlar, Bitlis’imizin tarihî ve kültürel önemini bir kez daha ortaya koyarken, şehrimizin ihtiyaç ve beklentilerini en üst düzeyde dile getirmek açısından da önemli bir fırsat sundu. Bu kapsamda Sayın Cumhurbaşkanımıza; Nemrut Kalderası’nın Milli Park ilan edilmesi, ilimize kazandırılan Tıp Fakültesi ve diğer yatırımlar nedeniyle teşekkürlerimizi ilettik. Aynı zamanda Bitlis’imizin uzun yıllardır beklediği havaalanı projesi başta olmak üzere eğitim, sağlık, ulaşım, turizm, tarım ve sanayi alanlarındaki taleplerimizi de kendilerine arz ettik. Havaalanı projesinin Bitlis’in ulaşımı, turizmi ve ekonomisi açısından önemini Sayın Cumhurbaşkanımıza aktardık. Kendileri de gerekli talimatları vererek ilgili Bakanlığımız tarafından kısa süre içerisinde kapsamlı bir brifing hazırlanmasını istedi. Önümüzdeki bir-iki hafta içerisinde projeyle ilgili somut gelişmeler yaşanmasını bekliyoruz. Bizler de sürecin yakın takipçisi olmaya devam edeceğiz.” dedi.

Bitlis’te havaalanı heyecanı

Yıllardır farklı platformlarda gündeme getirilen havaalanı talebinin yeniden somut bir sürece taşınması Bitlis’te heyecan oluşturdu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın konuyla ilgili doğrudan talimat vermesi ve ilgili Bakanlıktan kapsamlı bir brifing istemesi, havaalanı projesinin yeniden ciddi şekilde ele alınacağı yönündeki beklentileri artırdı.

Bitlisliler, önümüzdeki günlerde yapılacak çalışmalar ve açıklanacak gelişmeleri yakından takip ederken, uzun yıllardır beklenen havaalanının hayata geçirilmesi konusunda yeni bir umut oluştu.

Van Gölü temizliği de gündeme geldi

Görüşmede Van Gölü’nün temizliği ve Bitlis sınırlarında yaşanan kirlilik konusu da Cumhurbaşkanı Erdoğan’a iletildi.

Bedirhanoğlu, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bu konuda da ilgili Bakanlığa gerekli talimatları verdiğini belirterek, ilk etapta temizlik çalışmalarında kullanılmak üzere 2 adet uzun bomlu ekskavatör gönderilmesinin planlandığını söyledi.

Ayrıca Tatvan, Ahlat ve Adilcevaz’daki arıtma tesislerinin revizyonu için de çalışma başlatılacağı bildirildi.

Bedirhanoğlu, Bitlis’in havaalanı başta olmak üzere tüm yatırım ve taleplerinin takipçisi olmaya devam edeceklerini ifade etti.

Bazı bumeranglar fırlatıldığı yönde ilerlerken, bazıları ise havada dairevi bir yörünge çizerek fırlatıldığı noktaya geri dönebiliyor. Günümüzde Avustralya ve ABD'de spor amacıyla da kullanılan bumerang, aerodinamik yapısı ve dönme hareketi sayesinde havada dengeli şekilde ilerliyor.

Bumerang nasıl geri dönüyor?

Bumerang döndürülerek fırlatıldığında kendi ekseni etrafında pervane gibi dönüyor. Sahip olduğu aerodinamik şekil nedeniyle havada kaldırma kuvveti oluşuyor.

Geri dönen bumeranglarda, fırlatma sırasında dönme düzlemi dik eksene göre hafif eğimli tutuluyor. Sağ elle fırlatılan bumeranglarda bu eğim genellikle sağ tarafa doğru oluyor. Bumerang havada ilerlerken aynı zamanda döndüğü için üst ve alt kısımlarının havaya göre hızları birbirinden farklılaşıyor.

Üst kısımda oluşan daha yüksek izafi hız, burada daha fazla kaldırma kuvveti meydana getiriyor. Bu kuvvet, bumerangın dönme düzlemini değiştirmeye çalışırken, dönme hareketinin oluşturduğu etki bumerangın doğrudan devrilmesini engelliyor.

Böylece bumerangın yönü sürekli değişiyor ve havada dairevi bir yörünge çizerek başlangıç noktasına doğru geri dönüyor.

Kelime kökeni

"Bumerang" sözcüğü, İngilizce "boomerang" kelimesinden Türkçeye geçmiş bulunuyor. İngilizcedeki sözcüğün, Avustralya'nın Port Jackson bölgesinde yaşayan yerlilerin dilinden alındığı ve yaklaşık 1823 yılında İngilizcede kayda geçtiği belirtiliyor.

Bumerang etkisi ne anlama gelir?

Bumerangın fırlatıldıktan sonra uygun koşullarda geri dönmesi, zamanla sosyal bilimlerde kullanılan "bumerang etkisi" kavramına da kaynaklık etti.

Bumerang etkisi, bir girişimin veya verilen bir mesajın hedeflenen sonucu ortaya çıkarmak yerine, olumsuz bir sonuçla girişimi yapan kişiye ya da kuruma geri dönmesi anlamına geliyor. Başka bir ifadeyle kişi veya kurumun başlattığı bir eylemin, beklenmedik biçimde kendisini etkilemesi "bumerang etkisi" olarak tanımlanıyor.

Toplumsal ve siyasal olaylarda bu kavram, uygulanan bir politikanın, yapılan bir girişimin veya verilen bir mesajın ters teperek ilk girişimi yapan tarafı olumsuz etkilemesini anlatmak için kullanılıyor.

Hayatın içindeki bumerang etkisi

Bumerang etkisi yalnızca toplumsal ve siyasal olaylarla sınırlı bir kavram olarak değerlendirilmiyor. Günlük yaşamda da insanların davranışlarının karşılığını farklı biçimlerde görmesi bu kavramla ilişkilendirilebiliyor.

Sevgi bekleyen bir kişinin çevresine sevgi göstermesi, saygı görmek isteyen bir kişinin başkalarına saygılı davranması veya karşısındaki insanlardan anlayış bekleyen bir kişinin kendisinin de anlayışlı olması, bu düşüncenin günlük hayattaki örnekleri arasında gösterilebilir.

Bu yaklaşımın temelinde, kişinin çevresine verdiği davranış ve mesajların bir şekilde kendisine geri dönebileceği düşüncesi bulunuyor.

Yankı hikayesiyle anlatılan mesaj

Bumerang etkisini anlatmak için sıkça kullanılan örneklerden biri de ormanda oğluyla yürüyen bir babanın yaşadığı olay üzerinden anlatılan yankı hikayesidir.

Ormanda yürürken düşen çocuk acıyla bağırıyor. Dağdan aynı sesin geri gelmesi üzerine çocuk şaşırıyor ve dağa "Sen kimsin?" diye sesleniyor. Karşılığında aynı soruyu duyuyor. Çocuk öfkeyle "Sen bir korkaksın" diye bağırdığında dağdan yine aynı sözler yankılanıyor.

Bunun üzerine baba oğluna farklı bir şey denemesini söylüyor. Dağa "Sana hayranım" ve "Sen muhteşemsin" diye seslendiğinde aynı olumlu ifadelerin geri döndüğünü gören çocuk, yaşananların nedenini anlamaya çalışıyor.

Baba ise bunun bir yankı olduğunu, ancak aynı zamanda hayatın işleyişini de anlattığını ifade ediyor. Hikayenin verdiği temel mesaj, insanın çevresine verdiği davranışların ve duyguların bir şekilde kendisine geri dönebileceği düşüncesine dayanıyor.

Bumerang etkisinin temel mesajı

Bumerang etkisi, genel anlamıyla "yaptıklarımızın sonuçları bize geri dönebilir" düşüncesini ifade ediyor. Bu nedenle bir kişiyi suçlamak, küçümsemek veya olumsuz davranışlarda bulunmak kadar; sevgi, saygı ve anlayış göstermek de kişinin sosyal çevresindeki ilişkilerini etkileyebiliyor.

Sosyal psikoloji açısından bumerang etkisi, bir davranışın veya mesajın beklenenin tersine sonuç doğurması anlamında kullanılırken, günlük hayattaki karşılığı daha geniş bir anlam taşıyor. Bu yönüyle bumerang, yalnızca bir spor aracı veya tarihî bir av aleti değil, aynı zamanda insan davranışlarının sonuçlarını anlatmak için kullanılan güçlü bir benzetme olarak da karşımıza çıkıyor.

Rusya ve Ukrayna'nın dünyanın önde gelen tahıl ihracatçıları arasında bulunması, bölgedeki gelişmeleri küresel buğday piyasası açısından kritik hale getiriyor. İki ülke birlikte dünya buğday ihracatının dörtte birinden fazlasını karşılıyor.

Karadeniz üzerinden gerçekleştirilen ihracatın uzun süreli şekilde aksaması durumunda, ithalatçı ülkelerin Avustralya, Arjantin ve Kuzey Amerika gibi alternatif tedarikçilere yönelmesi bekleniyor. Ancak alternatif kaynaklardan yapılacak ithalatın daha yüksek maliyet oluşturabileceği belirtiliyor.

İthalatçı ülkeler endişeli

Asya ülkeleri, temmuz-eylül döneminde Karadeniz'den gelmesi beklenen yaklaşık 2-2,5 milyon ton buğdayın teslimatına ilişkin risklerle karşı karşıya bulunuyor. Ürdün ise yükselen fiyatlar ve nakliye riskleri nedeniyle sınırlı sayıda teklif almasının ardından buğday ve arpa ihalelerini iptal etti.

Dünyanın en büyük buğday ithalatçısı konumundaki Mısır da gelişmelerden etkilenebilecek ülkelerin başında geliyor. Mısır'ın 2026'nın ilk yarısında gerçekleştirdiği buğday ithalatının yüzde 82'sinden fazlasını Rusya ve Ukrayna'dan yapması, Karadeniz'de yaşanabilecek olası bir aksamanın ülke açısından önemini artırıyor.

Öte yandan Tuna Nehri'ndeki su seviyesinin düşmesi de Romanya üzerinden kullanılan alternatif tahıl taşıma güzergahlarında ek kısıtlamalara neden oluyor.

Ekmek fiyatlarına yansıma riski

Chicago'daki buğday kontratlarının temmuz başından bu yana yüzde 17'den fazla yükselmesi, tahıl piyasasındaki baskının son dönemde devam ettiğini ortaya koyuyor. Son gelişmelerle birlikte artan risk priminin yalnızca buğday fiyatlarını değil, sigorta ve deniz taşımacılığı maliyetlerini de yükseltmesi bekleniyor.

Buğday fiyatlarındaki yükselişin kalıcı hale gelmesi durumunda un ve diğer hammadde maliyetlerinin artabileceği belirtiliyor. Maliyetlerdeki artışın üretim giderleri üzerinden ekmek fiyatlarına da yansıması, tüketiciler açısından yeni bir zam riskini gündeme getiriyor.

İddiaya göre Y.A. ile ağabeyi Mehmet A. arasında borç meselesi nedeniyle tartışma çıktı. Kısa sürede büyüyen tartışma kavgaya dönüşürken, Y.A. ağabeyini bıçakladı.

Ağır yaralanan Mehmet A. için çevredekilerin ihbarı üzerine olay yerine polis ve sağlık ekipleri sevk edildi.

Hastanede hayatını kaybetti

Olay yerinde sağlık ekipleri tarafından ilk müdahalesi yapılan Mehmet A., ağır yaralı olarak hastaneye kaldırıldı. Hastanede doktorların tüm müdahalelerine rağmen kurtarılamayan Mehmet A., hayatını kaybetti.

Şüpheli gözaltına alındı

Olayın ardından polis ekipleri tarafından gözaltına alınan Y.A.'nın emniyetteki işlemlerinin sürdüğü öğrenildi.

Olayla ilgili inceleme başlatılırken, soruşturmanın devam ettiği bildirildi.

Silahlı saldırı sırasında iş yerinde hasar meydana gelirken, olayda herhangi bir can kaybı veya yaralanma yaşanmadı.

İkinci saldırı Mardin Yolu Caddesi'nde

İkinci saldırı ise 8 Mart Mahallesi Mardin Yolu Caddesi üzerinde bulunan bir işletmenin önünde meydana geldi. Kimliği belirsiz kişi veya kişiler tarafından açılan ateş sonucu işletmede hasar oluştu.

Her iki saldırının da aynı gece meydana gelmesi dikkat çekerken, saldırıların ardından çevrede güvenlik önlemleri alındı.

Polis şüphelilerin peşinde

İhbar üzerine her iki olay yerine de polis ekipleri sevk edildi. Ekipler, saldırıları gerçekleştiren şüpheli veya şüphelilerin kimliklerinin belirlenerek yakalanması için çalışma başlattı.

Bunun üzerine yangına müdahale için Diyarbakır'dan Orman Genel Müdürlüğüne ait yangın söndürme helikopteri bölgeye sevk edildi.

Yangına helikopterle müdahale ediliyor

Bölgede yer yer devam eden yangının kontrol altına alınması amacıyla helikopterle havadan müdahale gerçekleştiriliyor. Ekiplerin yangının daha geniş alanlara yayılmasını önlemek ve alevleri kontrol altına almak için çalışmaları sürüyor.

Sürü halinde hareket eden dağ keçileri, vatandaşların ilgisini çekerken ortaya dikkat çeken görüntüler çıktı.

Dağlık alanda gözden kayboldular

Bir süre yol kenarında kalan dağ keçileri, daha sonra yeniden dağlık alana yöneldi. Yavrularıyla birlikte ilerleyen sürü, kısa süre sonra gözden kayboldu.

Koruma altında bulunan dağ keçilerinin bölgedeki doğal yaşamın önemli unsurlarından biri olduğu belirtildi.

Çarpışmanın etkisiyle her iki otobüste de hasar meydana geldi. İhbar üzerine kaza yerine çok sayıda itfaiye ve sağlık ekibi sevk edildi.

Sağlık ekipleri, aralarında Münir T., Ayşe Ö. ve Mehmet G.’nin de bulunduğu 13 yaralıya olay yerinde ilk müdahaleyi yaptı. Yaralılar, daha sonra ambulanslarla Siverek Devlet Hastanesi’ne kaldırılarak tedavi altına alındı.

Kazadan yara almadan kurtulan diğer yolcular ise olay yerine çağrılan başka otobüslerle kent merkezine götürüldü.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

İndirimli fiyatlar bugün itibarıyla akaryakıt istasyonlarının tabelalarına yansırken, motorinin litre fiyatı birçok noktada 81 TL'nin altına geriledi.

Uluslararası piyasalarda petrol fiyatlarında yaşanan gerileme, Türkiye'deki akaryakıt fiyatlarını da etkiledi.

Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,5 düşüşle 87,44 dolar seviyesine gerilerken, Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı da yüzde 0,5 azalarak 81,86 dolar seviyesine indi.

Petrol fiyatlarındaki düşüşte, İran ile Katar arasındaki görüşmelerin Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik beklentileri güçlendirmesi ve Orta Doğu'daki arz kesintilerinin azalabileceği öngörüsü etkili oldu.

Peki, ATM'lerdeki para çekme limitinin ne kadar olması düşünülüyor? 

ATM'LERDEKİ PARA ÇEKME LİMİTİ

Bankalar, ATM'lerden müşterilerin nakit çekim işlemlerini kolaylaştırma amacı ile limit düzenlemesi yoluna gitti. Bu noktada bazı bankalar mevcut 7 bin 500 TL olan limitlerini 15 bin TL'ye yükseltmeyi düşünürken, diğerleri 10 bin TL olan limitlerini 20 bin TL'ye çıkartmayı hedefliyor.

Bankaların hedeflediği bu karar, müşteri memnuniyetini artırma noktasında faydalı olabilecek. Çünkü ATM'lerdeki bu limit artışı, para çekme ihtiyacı olan vatandaşlar için kolaylık sağlayabilecek. Ancak bu işlemin gerçekleşebilmesi için bankaların ATM'lere düzenli olarak para koymaları gerekecek. Bunun yanı sıra düzenli bakım işlemlerine ağırlık verilmesi de gerekebilecek.

IBAN, HAVALE, EFT, FAST

Bazı bankalar ATM'lerden yüksek limitte para çekmeye müsaade ederken, diğerleri etmiyor. Bu noktada vatandaşlar, bulunuyorsa yüksek para çekme limiti olan kendi banka hesaplarına; IBAN, havale, EFT veya FAST gibi işlemlerle para transferi yapabilirler. Bunun sonucunda ise, paralarını transfer ettikleri yüksek limitli ATM'lerden çekebilirler. Bunun yanı sıra ortak ATM'lerden de çekim yapılabilir.

Gerçek Gündem'de aktarılanlara göre; Bu çerçevede 1 Ocak'ta devreye alınan uygulamanın ilk aşamasında, kiralık taşınmaz ilanları için kimlik doğrulama zorunluluğu getirildi. Yeni sistemle kimlik bilgilerini doğrulamayan kişilerin emlak portallarında ilan yayımlaması engellendi.

Denetimlerde, belirlenen kurallara uymadığı tespit edilen bir şirketin iki farklı ilan platformundaki ilanları nedeniyle toplam 1 milyon 200 bin lira para cezasına çarptırıldığı açıklandı.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), emeklilik yaşının hesaplanmasında köklü bir değişikliğe giderek yeni bir düzenleme yapmıştır. 

Son dönemde yaşanan yüksek enflasyon ve emekli maaşlarındaki artış, bankalar arasında emekli müşterilerini kazanmak için rekabetin kızışmasına neden oldu. Birçok banka, promosyon tutarlarını önemli ölçüde artırarak emeklilerin ilgisini çekmeye çalıştı.

Şubat 2025'ten itibaren elektrik faturalarında yeni bir dönem başlıyor. 

Birsen Altuntaş'ın haberine göre; 13 dizi final yaptı. Dizi dünyası ekonomik kriz nedeniyle zor günler geçiriyor. 

ENFLASYON VERİLERİNİN ETKİSİ

Bitlis’te Beş Minare

Havin, 6 yaşındayken anne ve babasıyla kasabaya  giderken çığ altında kalırlar. Anne ve babasını kaybeder. Sol kolu donduğu için kesilir. Köyde olmak, küçük bir kız olmak ve de engelli olmak, Havin’i hayata karşı çaresiz bırakmıştır. Dışlanır,dalga geçilir buna rahmen azimlidir ve okumak için çabalar. Bu çaresizliğini  hisseden küçük yaştaki kızını kaybeden ve aklını yitiren köyün dalga geçtiği Fethi’dir. Fethi’ye köyün öğretmeni sahip çıkar. Fethi okulda öğrencilerle birlikte  olmaktan,öğretmen