Fobi kelimesinin kökeninin Yunan mitolojisindeki Phobos'a dayandığı ifade ediliyor.
Gerçek anlamda ciddi bir tehlike oluşturmayan bir nesne veya durum karşısında ortaya çıkan orantısız korku, kişilerin günlük yaşamını da etkileyebiliyor.
Fobisi bulunan kişiler korktukları durumla karşılaşma ihtimalinde yoğun kaygı yaşayabiliyor ve bu nedenle çeşitli ortamlardan kaçınabiliyor. Korku sırasında kalp ritminde hızlanma, baş dönmesi, göz kararması ve terleme gibi fiziksel belirtiler de görülebiliyor.
Fobilerin ortaya çıkmasında yaşanan olaylar, travmatik deneyimler veya başka bir kişinin yaşadığı olumsuz bir olaya tanık olmak gibi farklı etkenlerin rol oynayabileceği belirtiliyor.
Sosyal fobi
Sosyal fobi, kişinin başkaları tarafından yargılanacağı, mahcup veya rezil olacağı düşüncesiyle toplumsal ortamlarda yoğun ve sürekli korku yaşaması olarak tanımlanıyor.
Bazı kişiler bu korku nedeniyle başkalarının önünde yemek yemek gibi günlük yaşamın sıradan durumlarından dahi kaçınabiliyor. Verilen bilgilere göre insanların yaklaşık yüzde 5'i sosyal fobi yaşıyor.
Klostrofobi: Kapalı alan korkusu
Klostrofobi, kişinin kapalı bir alanda bulunması gerektiğinde yoğun sıkıntı ve kaygı yaşamasına neden olan bir korku türü olarak biliniyor.
Latince "claustrum" ve Yunanca "phobos" kelimelerinden gelen klostrofobi, özellikle asansör, camsız oda ve uçak gibi alanlarda belirginleşebiliyor. Bazı klostrofobik kişiler dar veya boğazı sıkan kıyafetlerden de rahatsızlık duyabiliyor.
Nüfusun yaklaşık yüzde 7'sinin klostrofobiye sahip olduğu belirtiliyor.
Agorafobi: Açık alan korkusu
Agorafobi, halk arasında açık alan korkusu olarak bilinse de bundan daha kapsamlı bir kaygı bozukluğu olarak değerlendiriliyor.
Agorafobisi bulunan kişiler belirli alanlarda veya mekanlarda bulunmaktan kaçınabiliyor. Ağır vakalarda bu durum kişinin normal yaşamını ciddi şekilde kısıtlamasına ve evinden çıkmakta zorlanmasına kadar varabiliyor.
Akrofobi: Yükseklik korkusu
Yunanca "acron" yani yüksek ve "phobos" kelimelerinden gelen akrofobi, yükseklik korkusu olarak biliniyor.
Yükseklik korkusu bulunan kişiler hız trenleri, cam asansörler ve bazı yüksek alanlarda yoğun kaygı yaşayabiliyor. Bazı kişiler alışveriş merkezlerindeki yüksek katlara çıkan asansörlerde dahi baş dönmesi yaşayabiliyor.
Akrofobinin kadınlarda erkeklere oranla iki kat daha yaygın olduğu belirtiliyor.
Pteromerhan fobi: Uçuş korkusu
Pteromerhan fobi, uçakla seyahat etmekten veya uçuş sırasında kaza yaşama ihtimalinden duyulan yoğun korku olarak tanımlanıyor.
Uçuş korkusunun bazı yönleriyle kapalı alan korkusuna benzediği belirtilirken, özel fobilerin hayatta kalma mekanizmalarıyla genetik olarak bağlantılı olabileceğini öne süren teorilerin de bulunduğu aktarılıyor.
Araknofobi: Örümcek ve eklem bacaklı korkusu
Araknofobi, başta örümcekler olmak üzere böcek, akrep ve diğer eklem bacaklı hayvanlara karşı duyulan yoğun korku olarak biliniyor.
Bazı kişiler yalnızca örümceğin kendisine değil, örümcek ağına karşı da güçlü tepki gösterebiliyor. İleri düzeydeki korku nedeniyle kamp, dağcılık ve yürüyüş gibi doğa aktivitelerinden kaçınmak mümkün olabiliyor.
Ofidiyofobi: Yılan korkusu
Ofidiyofobi, yılanlara karşı duyulan yoğun korku olarak tanımlanıyor. Bu korku yalnızca canlı yılanlarla sınırlı kalmayıp yılan fotoğrafları, videoları ve sesleri karşısında da ortaya çıkabiliyor.
Bazı kişiler "yılan" kelimesini duymaktan veya yılanı andıran şekillerden dahi korkabiliyor. Ofidiyofobinin bazı kaynaklarda herpetofobi yani sürüngen korkusuyla da ilişkilendirildiği belirtiliyor.
Sinofobi: Köpek korkusu
Sinofobi, köpeklere karşı duyulan yoğun korku olarak biliniyor ve özellikle çocuklarda yaygın şekilde görülebiliyor.
Köpekle yaşanan olumsuz bir deneyim, korkunun daha da şiddetlenmesine neden olabiliyor. Bazı kişiler köpeklerle karşılaşmamak için günlük yaşamlarında çeşitli kaçınma davranışları geliştirebiliyor.
Astrafobi: Fırtına korkusu
Astrafobi, fırtına, gök gürültüsü ve şimşek gibi hava olaylarına karşı duyulan yoğun korku olarak ortaya çıkıyor.
Özellikle gök gürültüsünün ani ve yüksek sesi, bu fobiye sahip kişilerde yoğun kaygıya neden olabiliyor.
Tripanofobi: İğne korkusu
Tripanofobi, iğne ve enjeksiyonlara karşı duyulan yoğun korku olarak tanımlanıyor.
İğnenin oluşturduğu fiziksel acı düşüncesi veya enjeksiyon yapılacağı bilgisi bazı kişilerde güçlü bir korku ve kaygı oluşturabiliyor. Bu durum, kişilerin gerekli sağlık hizmetlerini almakta dahi zorlanmasına yol açabiliyor.
Fobilerin kişinin sosyal yaşamını, iş hayatını veya günlük aktivitelerini belirgin şekilde etkilemesi halinde uzman desteği alınmasının önemli olduğu belirtiliyor.
