Bu teoriler arasında şehrin adının Çoruh Nehri kıyısında yaşayan Sasper halkından geldiği ileri sürülmektedir. Gürcüce adı "Speri" ve Ermenice adı "Sber" veya "Sper" olarak geçmektedir.
Tarihçe
İspir ve çevresi, Doğu Anadolu Bölgesi'ni Karadeniz kıyılarına ve Kafkasya'ya bağlayan tarihî yollar üzerinde yer almaktadır. Bu nedenle tarih boyunca askerî ve ticarî öneme sahip bir bölge olmuştur. İspir, Hurri, Urartu, Saka (İskit), Med, Pers, Roma, Bizans, Sasani, Emevi, Abbasi, Selçuklu, İlhanlı, Karakoyunlu, Timurlu, Akkoyunlu, Gürcü Krallığı ve Osmanlı medeniyetlerinin yerleşim alanı olmuştur. Ayrıca, İspir ve çevresi Urartu dönemine ait çivi yazılı belgelerde "Kulka (Qulha)" olarak geçmektedir.
Osmanlı Dönemi
Osmanlı hakimiyetine giren İspir, 1515 yılında sancak haline getirilmiş ve Diyarbekir eyaletine bağlanmıştır. Daha sonra Erzurum vilayetinin bir sancak kazası olmuştur. 1642 tarihli bir deftere göre, İspir'de Müslüman ve gayrimüslim nüfusun yaşadığı kayıtlıdır. İspir, 1916-1918 yılları arasında Rus egemenliğinde kalmış, ancak 1918'de geri alınmıştır.
Coğrafya
İspir, Erzurum il merkezinin 143 km kuzeyinde yer almaktadır. İlçenin coğrafyası, 2400 ile 3900 metre arasında değişen yüksekliklere sahip dağlarla çevrilidir. Ayrıca, Çoruh Nehri bu bölgeden geçmektedir ve su sporları için uygun alanlar sunmaktadır. 2014 yılı verilerine göre İspir, Erzurum ilindeki en fazla orman arazisine sahip ilçedir.
Kültür ve Toplum
İspir, tarihsel geçiş noktası olması nedeniyle farklı kültürleri bir araya getiren zengin bir coğrafyadır. Horon ve bar gibi geleneksel halk oyunlarına ev sahipliği yapar. Tulum, davul ve zurna gibi çalgılar bu kültürel aktivitelerde sıkça kullanılır. İspir'de yaşayan halk, Türk ve Hemşinli topluluklarından oluşmaktadır.
Nüfus
1990'lı yıllardan itibaren İspir nüfusu, özellikle Türkiye'nin batısındaki büyük şehirlere göç vermeye başlamıştır.
Bu düzeltilmiş metin, İspir ilçesinin tarihçesi, coğrafyası ve kültürel özellikleri hakkında daha net ve anlaşılır bir bilgi sunmaktadır.
