Kendine özgü coğrafi ve ekolojik özellikleriyle öne çıkan Güney Okyanusu, diğer okyanuslardan farklı yapısıyla dikkat çekiyor.
Antarktika'yı çepeçevre sarıyor
Güney Okyanusu, Antarktika kıtasını çevreleyen ve 60 derece güney enleminin altındaki suları kapsayan geniş bir su kütlesi olarak tanımlanıyor. Drake Boğazı ve Scotia Denizi'nin bazı bölümleri bu enlemin dışına taşmasına rağmen Güney Okyanusu sınırlarına dahil edilmiyor.
Diğer okyanuslar çevreledikleri kıtalara göre isimlendirilirken, Güney Okyanusu bir kıtayı tamamen çevreleyen tek okyanus olma özelliği taşıyor.
Bilim dünyasında uzun süre tartışıldı
Bir su kütlesinin okyanus olarak kabul edilebilmesi için kendine özgü coğrafi ve fiziksel özelliklere sahip olması gerekiyor.
Uzun yıllar boyunca bilim insanları arasında, Antarktika çevresindeki suların Atlantik ve Pasifik okyanuslarının yalnızca daha soğuk bir uzantısı mı olduğu, yoksa tamamen farklı özellikler taşıyan bağımsız bir okyanus mu olduğu tartışıldı.
Güney Okyanusu'nu ayrı bir okyanus olarak kabul eden araştırmacılar ise bölgedeki su dolaşımı, sıcaklık yapısı ve ekosistemin diğer okyanuslardan belirgin şekilde ayrıldığını savundu.
İklim ve ekosistem üzerinde önemli rol oynuyor
Okyanuslar yalnızca devasa su kütleleri değil, aynı zamanda dünya iklimini şekillendiren en önemli doğal sistemler arasında yer alıyor. Güney Okyanusu da Antarktika çevresindeki iklimi ve deniz yaşamını belirleyen temel unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.
Bölgenin kendine özgü su yapısı, burada yaşayan canlı türlerinin ve ekolojik dengenin diğer okyanuslardan farklı olmasını sağlıyor.
Dünyadaki beş okyanus
Günümüzde kabul edilen beş okyanus şunlardır:
-
Büyük (Pasifik) Okyanusu: Dünyanın en büyük ve en derin okyanusudur. Amerika kıtaları ile Asya ve Okyanusya arasında yer alır.
-
Atlas (Atlantik) Okyanusu: Avrupa ve Afrika ile Amerika kıtaları arasında bulunur ve dünyanın ikinci büyük okyanusudur.
-
Hint Okyanusu: Asya, Afrika ve Avustralya arasında yer alan dünyanın üçüncü büyük okyanusudur.
-
Arktik (Kuzey Buz) Okyanusu: Kuzey Kutbu çevresinde, Asya, Avrupa ve Kuzey Amerika'nın kuzeyinde bulunur.
-
Güney Okyanusu: Antarktika kıtasını çevreleyen ve kendine özgü akıntıları ile ekosistemi sayesinde bağımsız bir okyanus olarak kabul edilen su kütlesidir.
