Buğday fiyatlarındaki yükseliş, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik füze saldırılarını ve kritik altyapıya yönelik operasyonlarını artırabileceğine ilişkin haberlerin ardından geldi. Karadeniz'deki limanlar ve tahıl tesislerinin saldırı riski altında olması, sevkiyatların aksayabileceği endişesini güçlendirdi.
Rusya ve Ukrayna'nın dünyanın önde gelen tahıl ihracatçıları arasında bulunması, bölgedeki gelişmeleri küresel buğday piyasası açısından kritik hale getiriyor. İki ülke birlikte dünya buğday ihracatının dörtte birinden fazlasını karşılıyor.
Karadeniz üzerinden gerçekleştirilen ihracatın uzun süreli şekilde aksaması durumunda, ithalatçı ülkelerin Avustralya, Arjantin ve Kuzey Amerika gibi alternatif tedarikçilere yönelmesi bekleniyor. Ancak alternatif kaynaklardan yapılacak ithalatın daha yüksek maliyet oluşturabileceği belirtiliyor.
İthalatçı ülkeler endişeli
Asya ülkeleri, temmuz-eylül döneminde Karadeniz'den gelmesi beklenen yaklaşık 2-2,5 milyon ton buğdayın teslimatına ilişkin risklerle karşı karşıya bulunuyor. Ürdün ise yükselen fiyatlar ve nakliye riskleri nedeniyle sınırlı sayıda teklif almasının ardından buğday ve arpa ihalelerini iptal etti.
Dünyanın en büyük buğday ithalatçısı konumundaki Mısır da gelişmelerden etkilenebilecek ülkelerin başında geliyor. Mısır'ın 2026'nın ilk yarısında gerçekleştirdiği buğday ithalatının yüzde 82'sinden fazlasını Rusya ve Ukrayna'dan yapması, Karadeniz'de yaşanabilecek olası bir aksamanın ülke açısından önemini artırıyor.
Öte yandan Tuna Nehri'ndeki su seviyesinin düşmesi de Romanya üzerinden kullanılan alternatif tahıl taşıma güzergahlarında ek kısıtlamalara neden oluyor.
Ekmek fiyatlarına yansıma riski
Chicago'daki buğday kontratlarının temmuz başından bu yana yüzde 17'den fazla yükselmesi, tahıl piyasasındaki baskının son dönemde devam ettiğini ortaya koyuyor. Son gelişmelerle birlikte artan risk priminin yalnızca buğday fiyatlarını değil, sigorta ve deniz taşımacılığı maliyetlerini de yükseltmesi bekleniyor.
Buğday fiyatlarındaki yükselişin kalıcı hale gelmesi durumunda un ve diğer hammadde maliyetlerinin artabileceği belirtiliyor. Maliyetlerdeki artışın üretim giderleri üzerinden ekmek fiyatlarına da yansıması, tüketiciler açısından yeni bir zam riskini gündeme getiriyor.
